Nieuws - 22 maart 2001

Eiken sterven door vernatting na verdroging

Eiken sterven door vernatting na verdroging

Opmerkelijk veel eiken leggen de laatste jaren het loodje. Ze kunnen niet goed tegen verdroging en vernatting van de bodem en ook zijn ze het slachtoffer van kevers die de stam aanvreten. Dit blijkt uit onderzoek van Alterra in opdracht van het ministerie van LNV.

Al in de jaren tachtig begonnen veel eiken af te sterven. Na een aanvankelijke verbetering van de vitaliteit tussen 1987 en 1992 is de situatie weer verslechterd. Op veel plekken staan weer wegrottende eiken. "Onze steekproef door heel Nederland laat zien dat eiken vooral sterven op gronden met sterk wisselende grondwaterstanden. De bomen kunnen hier niet goed tegen. Ze verzwakken hierdoor en worden zo extra gevoelig voor insecten, die ze uiteindelijk laten sterven", zegt ing. Gilbert Maas. Hij voerde het onderzoek uit samen met ing. Anne Oosterbaan, Cees van den Berg en Leen Moraal.

Maas legt uit dat op veel plaatsen gronden droger zijn geworden en de wortels van eiken het dalende grondwater hebben gevolgd. Door extreme neerslag of doordat beheerders het grondwaterpeil weer eigenhandig verhogen door bijvoorbeeld water met stuwtjes in het bos vast te houden, sterven de wortels af, verzwakken de bomen en worden ze gevoeliger voor insecten.

Het schadelijkste insect is de eikenprachtkever, die door de boomschors heengraaft en gangen maakt in de stam. De eiken kunnen zich niet verweren tegen deze indringer en verliezen na verloop van tijd veel bladeren en takken. Vooral de reeds verzwakte bomen wordt dit fataal.

Wil men de weerstand van eiken tegen dit soort insecten vergroten, dan is het belangrijk om de grondwaterstand zo stabiel mogelijk te houden. Maas: "Als je bewust een gebied gaat vernatten, moet je dat heel geleidelijk doen, wil je de eikenbomen overeind houden. Dan denk ik aan vijf tot vijftien jaar." Beheerders die gebieden onder water willen zetten, zijn dus gewaarschuwd. | H.B.