Wetenschap - 1 januari 1970

Een echte veganist is heel gewoon

Veganistisch eten kost nauwelijks moeite en is eigenlijk doodgewoon. Dat beeld staat lijnrecht tegenover het beeld dat de rest van de samenleving van veganisten heeft, maar het is wat veganisten zelf op internet aan nieuwkomers in de veganistische leefstijl vertellen. Dat ontdekte een Wageningse communicatiewetenschapper.

Sinds enkele dagen mag Petra Sneijder, verbonden aan de leerstoelgroep Communicatiewetenschap, zich doctor noemen. Ze promoveerde op een onderzoek naar de manier waarop lekkerbekken, dikke mensen en veganisten met elkaar praten over eten. Ze analyseerde gesprekken op messageboards op het internet, en probeerde er rode lijnen in te ontdekken.
‘Kenmerkend voor de veganisten is dat ze hun best doen om hun manier van leven zo alledaags en gewoon mogelijk voor te stellen’, zegt Sneijder. ‘Ik vond veel discussiedraden die begonnen met vragen van nieuwkomers, die wilden weten hoe ze moesten eten zonder dierlijke producten. Je komt in die draden vaak opmerkingen tegen in de trant van: Je eet ‘gewoon’ dit, of je eet ‘gewoon’ dat. Het is niet moeilijk, is de boodschap. Je ziet in die draden zelfs vaak dat de ene reactie de andere probeert te overtreffen in het benadrukken van hoe makkelijk en gewoon veganisme eigenlijk is.’
Dat geldt ook voor vragen over de effecten van veganisme op de gezondheid. ‘Als je gevarieerd eet zou je geen problemen moeten hebben’, is een veelvoorkomend antwoord, ontdekte Sneijder. Dat impliceert dat als veganisten gezondheidsproblemen krijgen, dat niet komt omdat het veganisme een ongezonde manier van leven is, maar doordat er iets niet klopt met de leefstijl van de betrokkenen.
Toch zijn voor veganisten vitaminepillen onmisbaar om een tekort aan vitamine B12, dat alleen in dierlijke producten voorkomt, te voorkomen. ‘Op de boards spreken de veganisten vaak expliciet over pilletje en pilletjes’, zegt Sneijder. ‘Doordat ze die verkleinwoorden gebruiken, stellen de veganisten de noodzaak van supplementen voor als normaal.’
Het beeld van de ‘normale veganist’ is belangrijk voor de groep, vermoedt Sneijder. De nadruk dient om het beeld dat de buitenwereld van veganisten heeft te corrigeren. Het beeld van de ongezonde en extreme veganist werd nog niet zo lang geleden gevoed toen een veganist Pim Fortuyn om het leven bracht. ‘Dat gebeurde tijdens mijn onderzoek’, zegt Sneijder. ‘Vlak na de moord verschenen op de veganistische boards emotionele reacties van niet-veganisten, die de leden van de board soms van alles en nog wat beschuldigden. Ik heb daar niets mee gedaan. Het had niets met voeding of gezondheid te maken.’ / WK

Dr. Petra Sneijder promoveerde op 24 mei bij prof. Cees van Woerkum, hoogleraar Communicatiewetenschap.

Re:ageer