Wetenschap - 7 februari 2002

Een analyse alleen lost de honger niet op

Een analyse alleen lost de honger niet op

Het rapport Wageningse visies op voedselzekerheid, waarin het Wageningen Platform voor Voedselzekerheid het hongerprobleem analyseert, oplossingen suggereert en oproept tot meer aandacht voor het probleem, kwam woensdag 30 januari onder vuur te liggen van deskundigen van binnen en buiten Wageningen UR. Leuk plan, nu de praktijk nog, was de strekking.

Tijdens het symposium naar aanleiding van het verschijnen van het rapport kwam commentaar van verschillende kanten. Ir Frank van der Staay van het ministerie van Buitenlandse Zaken vond dat het rapport meer had moeten zoeken naar de rol van het bedrijfsleven in het oplossen van honger in de wereld. Frans van Bijsterveld, senior vice president bij de Rabobank, liet wat dat betreft weinig aan de verbeelding over. De Rabobank investeert niet in Afrika, zei hij, "want daar is een business-oplossing niet mogelijk."

Dr. Prem Bindraban van Plant Research International vond dat daarom ook de overheid een taak heeft, vooral in landen die voor de Rabobank niet interessant zijn, en waar nou net de ergste honger is. Dat signaal had van dr. Lou Keune, econoom in Tilburg, krachtiger mogen zijn. Volgens hem hinkt de visie van de Wageningers nog te veel op twee gedachten. Enerzijds stellen ze dat honger mensonwaardig is, anderzijds blijft het rapport uitgaan van marktmechanismen die arme landen dwingt tot meer export met een ongunstige ruilvoet. Daardoor komt meer geld van zuid naar noord dan andersom in de vorm van ontwikkelingshulp, aldus Keune. Het rapport had wat hem betreft dan ook onomwonden moeten kiezen voor scherpere kritiek op het liberale denken. "Wie sterk is, pleit voor liberalisering, want die wordt daar beter van." Ontwikkelingslanden moeten volgens hem dan ook het recht krijgen hun eigen markten te beschermen. Dat is een taboe onder economen. Het Wageningse rapport stelt dat het bespreekbaar moet worden. Volgens Van der Staay ligt het onderwerp al opnieuw op tafel.

Anderen wilden nog een stap verder gaan. Prof. Herman van Keulen, hoogleraar in Wageningen, pleitte bijvoorbeeld voor een internationale bijstandsuitkering. Volgens dagvoorzitter drs. Ab Koekkoek van het ministerie van Buitenlandse Zaken is de vraag niet of liberalisering al dan niet goed is, maar waar, wanneer en hoe het gebeurt. In de Wageningse visie ? en in Wageningen UR in het algemeen ? ontbreekt het volgens hem dan ook niet aan een goede analyse, maar wel aan inzicht in het spel en de knikkers in de praktijk. Meer aandacht voor politieke economie is daarvoor nodig.

Laten we ons concentreren op het haalbare, vond Van der Staay. "De FAO schiet tekort in het geven van goede beleidsadviezen aan ontwikkelingslanden op het gebied van landbouw. Dat is iets waar Wageningen UR iets aan kan doen." | J.T.

Re:ageer