Organisatie - 27 maart 2008

Edwin Foekema

opinie_0_497.jpg
Projectleider Edwin Foekema van Wageningen Imares raakt niet gauw uitverteld over de mogelijkheden van mesocosms, ronde polyester vijvers van twee meter doorsnee en een of twee meter diep, waarin de effecten van verschillende stoffen op planten en dieren worden bestudeerd. In Den Helder staan de vijvers klaar voor onderzoek, bijvoorbeeld in opdracht van bestrijdingsmiddelenfabrikanten die willen weten welk effect hun producten hebben als ze onverhoopt in een aangrenzende sloot terechtkomen. Ander onderzoek richt zich op de effecten van verontreinigde waterbodems en ballastwater van zeeschepen.
Voor een onderzoek worden verschillende vijvers op dezelfde wijze ingericht met een natuurlijke bodem en water met daarin waterflora en –fauna. Na een rijpingsperiode kunnen verschillende concentraties vervuilende stoffen worden toegevoegd, waarna de ontwikkeling wordt gevolgd. ‘Het meest arbeidsintensieve werk gebeurt na afloop van de proeven’, vertelt Edwin. ‘Dan wordt onder de microscoop gekeken wat zich in de bakken heeft afgespeeld. Op grond van de resultaten kunnen bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen worden toegelaten of verboden.’
Onderzoek in de grote vijvers heeft het voordeel dat er veel meer informatie over de effecten van vervuilende stoffen beschikbaar komt dan bij een laboratoriumproef in een aquarium of een bekerglas. ‘Je wilt toch zoveel mogelijk de situatie in de praktijk nabootsen’, zegt Edwin.
De invloed van zonlicht kan bijvoorbeeld de nadelige werking van een chemische stof in water beïnvloeden. En in de vijvers wordt ook veel duidelijker hoe planten en dieren op elkaar reageren. ‘Wat je ziet in de mesocosms is dat de beestjes die in standaardtesten in het laboratorium gebruikt worden, meestal niet de gevoeligste zijn in meer complexe systemen. Maar eigenlijk is dat ook logisch, want die beestjes moet je in laboratoriumomstandigheden juist gemakkelijk kunnen houden. En wat ook heel duidelijk blijkt is dat er in de natuurlijke omgeving ook andere stressfactoren een rol spelen, die je in een laboratorium niet ontdekt.’

Re:ageer