Wetenschap - 3 juni 2015

EU steekt 16 miljoen in synthetische biologie

tekst:
Albert Sikkema

De Europese Unie heeft twee projecten ter waarde van 8 miljoen euro goedgekeurd van Vitor Martins dos Santos, hoogleraar Systeem en Synthetische Biologie. Hij gaat twee bacteriën verbouwen, zodat ze zeer efficiënt vaccins, biologische bestrijdingsmiddelen en biobrandstoffen kunnen maken.

In het project MycoSynVac werkt Martins dos Santos met onder meer Spaanse en Franse onderzoekers, een Duits biotechbedrijf en MSD aan veterinaire vaccins, gebaseerd op de bacterie Mycoplasma pneumoniae. En in het project Empower Putida, dat hij coördineert, wil hij de bacterie Pseudomonas putida zo aanpassen dat die chemische grondstoffen gaat maken uit biomassa. In dit project werkt hij onder meer samen met Duitse, Zwitserse en Portugese onderzoekers en chemiebedrijf BASF.

In beide gevallen wil Martins dos Santos de bacterie eerst als het ware uitkleden, zodat er een soort chassis van de bacterie overblijft, en daarna genen en eiwitten toevoegen zodat de bacterie zijn industriële toepassing krijgt. Dit vereist grondige kennis van de systeembiologie (hoe werkt dit biologische systeem?) en de synthetische biologie (hoe kan ik dit systeem beïnvloeden en een nieuwe versie ontwerpen?). ‘Door de genetica kennen we van veel genen de functie, maar ik wil de relaties tussen die genen modelleren tot een systeem. Aan de hand van dat model kan ik steeds onderdelen verwijderen en toevoegen, tot ik de beoogde toepassing heb.’ Hij vergelijkt het met de assemblage van auto’s: pas als je de principes van de auto snapt, kun je steeds verschillende modellen maken.

De hoogleraar was dit jaar uiterst succesvol in het binnenhalen van EU-geld. Van de 52 ingediende projecten voor het programma Synthetische Biologie keurde de EU er drie goed. Bij een daarvan is hij programmaleider, bij de ander penvoerder. Hij kan vermoedelijk twee postdocs en vier promovendi aannemen op het EU-onderzoek. De universiteit investeerde de afgelopen vier jaar in de systeembiologie. Dat vormde de basis voor zijn succesvolle EU-voorstellen, zegt Martins dos Santos. In het nieuwe strategisch plan van Wageningen UR, dat vandaag wordt gepresenteerd, is de synthetische biologie een van de vijf investeringsthema’s

Re:ageer