Organisatie - 13 november 2008

‘EERLIJK ZIJN OVER MOTIEVEN BIJ CONTRACTONDERZOEK’

Onderzoekers en bedrijven in de voedingssector kunnen best goed samenwerken in onderzoeksprojecten, als ze tenminste samen maatschappelijke doelen omarmen, zoals het terugdringen van obesitas. Dat stelde Paulus Verschuren van Unilever op 6 november tijdens het debat ‘Randvoorwaarden voor optimale samenwerking’ van de jarige afdeling Humane voeding.

Verschuren reageerde met die stelling tijdens het debat onder meer op de analyse van voedingsonderzoeker prof. Martijn Katan, die meent dat bij publiek-private onderzoeksprojecten de academische creativiteit verloren gaat. ‘Bij de onderzoeksfinanciering wordt steeds meer in kansen gepraat, kansen op iets nieuws waarvoor geld beschikbaar is. Daardoor verschuift het kiezen van het onderzoeksonderwerp van de wetenschappers naar ambtenaren en mensen uit het bedrijfsleven’, betoogt Katan. ‘De wetenschappers weten dat het meeste onderzoek mislukt, maar ten behoeve van de financiering proberen ze dat verborgen te houden, of gebakken lucht te verkopen.’ Jos van der Meer, vicepresident van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen voegde daaraan toe dat contractresearch voor bedrijven vaak leidt tot ‘een soort hijgerigheid om resultaten snel in praktijk te brengen’.
Verschillende deelnemers aan het debat stelden dat succesvolle samenwerking tussen onderzoekers en bedrijven staat of valt met vertrouwen. Het beeld dat sceptici schetsten van naïeve wetenschappers tegenover ondernemers met een verborgen agenda - zoals snel een product op de markt brengen en geld verdienen - klopt niet, vindt Toon van Hooijdonk, R&D-directeur van Campina. ‘Ik heb twintig jaar onderzoek uitbesteed aan kennisinstellingen en heb nog nooit een onbevangen wetenschapper gezien. Ik was weleens teleurgesteld in de resultaten, maar dat komt omdat voedingswetenschap erg complex is.’
De publiek-private bemiddelaars voegden daaraan toe dat samenwerking alleen slaagt als onderzoekers en bedrijven elkaars motieven goed kennen. Grofweg wil het bedrijf winst maken met nieuwe producten en wil de wetenschapper belangwekkende publicaties schrijven, want daarop wordt hij afgerekend. ‘Als je die motieven aan het begin eerlijk op tafel legt, kan de andere partij daar rekening mee houden’, stelde Philip den Ouden, directeur van de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie. Kennisvermeerdering en gezondheidswinst boeken is dan hun gezamenlijke doel.

Re:ageer