Wetenschap - 1 november 2001

Drs. Janneke ten Donkelaar, verpakkingswiskundige bij ATO, gaat biologisch boeren in Frankrijk

Drs. Janneke ten Donkelaar, verpakkingswiskundige bij ATO, gaat biologisch boeren in Frankrijk

'We gaan alles verbouwen wat we leuk en lekker vinden'

Na haar studie wiskunde in Leiden volgde drs. Janneke ten Donkelaar in Eindhoven een postdoctorale opleiding Wiskunde voor de industrie. "Voor die opleiding moest ik een eindproject doen. Ik zocht iets dat een beetje in de lijn van mijn idealen lag en het werd ATO in Wageningen. Je kon bijvoorbeeld ook naar het toenmalige Holland Signaal in Enschede, maar dat gaat totaal in tegen waar ik voor sta. De wapenindustrie, stel je v??r!"

In januari 1998 kwam Ten Donkelaar bij wat toen nog heette de afdeling Verpakkingstechnologie, nu de groep Verpakkingen, transport en logistiek.

Wat moet een wiskundige bij verpakkingen?

"Kijk, als je bij ATO denkt aan verpakkingen, dan heb je 't over het verpakken van verse producten, zoals groenten, fruit, aardappelproducten, tegenwoordig ook kaas en vlees. En dan denk je aan v?cht, want het zijn 'ademende' producten. Die produceren CO2 en water en ze verbruiken zuurstof, ze leven als het ware. Wat wij berekenden en onderzochten, is de interactie tussen karton en vocht. Daar komt dus wiskunde bij kijken. Dan kijk je hoe je absorptie en adsorptie van water en papiervezels wiskundig kunt beschrijven en vervolgens ga je na of je de voorspellingen, die je aan de hand van een model doet, in de praktijk kunt waarnemen, dus of die voorspellingen kloppen. Nou, na afloop van dat project mocht ik bij ATO blijven."

Ze ging verder met het kartononderzoek. Via wiskundige formules berekende ze hoe dik en sterk de dozen moeten zijn om een bepaalde druk te kunnen weerstaan, bijvoorbeeld door ze op elkaar te stapelen.

Ga je er dan op zitten?

Janneke lacht luid. "N??! Dat juist ni?t! Ik wil via berekeningen voorspellen wat ze kunnen verdragen. Als ze de druk niet houden, moet je een betere soort karton maken. We willen toch met z'n allen minder verpakkingsmateriaal gebruiken? Liefst hele lichte kartonsoorten die minder belastend zijn voor het milieu? Maar het materiaal moet natuurlijk wel sterk genoeg blijven. Dit onderzoek was deze zomer klaar. Althans, de opdrachtgever gaat nu zelf verder met eigen onderzoekers. We hebben ze dus een goed eind op weg geholpen."

Wat zijn de idealen waar je het in het begin over had?

"Het gaat om een manier van leven. Ik ben vegetari?r, evenals mijn vriend Serge, die archeoloog is, en we willen leven op een manier die het milieu het minst belast. We hebben in 1999 een huisje en een stukje grond in midden-Frankrijk gekocht, in een gebied dat nog steeds 'leegloopt'. De oppervlakte bedraagt een hectare, waarop een stukje bos en een boomgaard. Appels, peren, kersen, pruimen, zelfs kweeperen. Ons plan is, om daar biologisch groenten te gaan verbouwen. Hoewel de grond daar het meest geschikt is voor bosbouw en veeteelt. Maar onze buurman is een biologische boer met heel veel grond en veel koeien en we hopen dat we van hem natuurlijke mest kunnen verkrijgen."

De bedoeling is dat het tweetal eerst voor eigen gebruik zal gaan kweken en later de markt op zal gaan. Ze hebben geen auto, maar wel een kar en daar zal dan wel een ezel voor komen, verklaart Janneke ten Donkelaar.

"We gaan alles wat we leuk en lekker vinden, verbouwen. Vooral groenten, en in veel variaties. Ook sojabonen en ma?s. We verbouwen geen graan, dus veel brood zullen we niet eten. Ons dieet zal drastisch veranderen. Het wordt verdraaid hard werken, dat weten we wel," verklaart Janneke. Kortgeleden heeft ze haar imkerdiploma gehaald, want de bijenteelt behoort ook tot de plannen.

"We vertrekken in maart aanstaande en geven allebei onze baan op. We hebben wel braaf gespaard, maar ik zal toch proberen telewerker te worden bij een bedrijf, of de universiteit. Ja, iedereen roept dat we een groot risico nemen, hoewel sommigen toegeven dat ze het graag zelf zouden willen doen, maar de stap niet durven zetten. Nou, wij zetten die stap wel."

Als reden geeft ze op, dat het in Frankrijk, waar nog genoeg grond is, gemakkelijker is zoiets te ondernemen. "Maar ook om de stilte, de rust, de donkere nachten waarin je nog sterren kunt zien. Niet meer deelnemen aan die consumentendwang. Minder afhankelijk zijn van allerlei maatschappelijke factoren. En we gaan ook een kleine camping inrichten. Want ons plekje ligt aan de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella."

Lydia Wubbenhorst

Janneke ten Donkelaar geeft haar baan op: "Iedereen roept dat we een groot risico nemen, hoewel sommigen toegeven dat ze het graag zelf zouden willen doen." | Foto Guy Ackermans

Re:ageer