Wetenschap - 4 oktober 2001

Drs. Frodo Kindt, aio bij het laboratorium voor Entomologie

Drs. Frodo Kindt, aio bij het laboratorium voor Entomologie

'Ik vind het zo jammer dat het woord landbouw er uit is'

De uit Utrecht afkomstige bioloog Frodo Kindt had nog nooit van trips gehoord. Maar toen hij tijdens zijn doctoraalstudie in Wageningen stage liep, kwam hij via zijn begeleider met deze twee millimeter grote vliegjes in aanraking en raakte er door gefascineerd.

"Ik wist wel wat dondervliegjes zijn. Maar trips kende ik niet. Die kleine vliegjes brengen een virus over op onder andere paprika's, die daardoor vlekken krijgen en niet meer geschikt zijn voor de verkoop. In Utrecht wordt niet zo veel aan gewasbescherming gedaan als in Wageningen en het onderzoek aan trips leek me wel wat. Dus toen ik op Entomologie een aio-plaats kon krijgen, vond ik dat een unieke kans. Al is het salaris niet bepaald hoog. Maar daar gaat het ook niet om. Het leuke is, dat het onderzoek redelijk fundamenteel is maar ook toepassingsmogelijkheden heeft," verklaart drs. Frodo Kindt.

In de kelder van Entomologie deelt hij een ruimte met een Amerikaanse collega, die ook onderzoek doet aan trips. "Hier is de kooi." Kindt wijst op een langwerpige gazen kooi, waarin een aantal jonge paprikaplantjes. In het felle licht zie je na enig speuren de kleine vliegjes rondwandelen op de plantjes. Ze worden gefilmd met een videocamera. Een beestje is, flink uitvergroot, te zien op een monitor. Een volgend scherm vertoont curven die voortdurend in beweging zijn en functioneert ongeveer zoals een hartbewakingsmonitor.

"Kijk, zie je dat plekje op de rug van het vliegje? Daar heb ik met een druppel zilverkleurige lijm een elektrode (soort antenne) geplakt. Daarmee kan ik op dit scherm zien hoe de EPG-curve - het elektro-penetratiegram - loopt. Het EPG dient om te zien hoeveel de vlieg eet. Hij prikt in het blad om zich te voeden en om die voeding gaat het, want daarmee brengt hij het virus over op de paprikaplant."

Hij toont een ziek en een gezond paprikaplantje. De plant en ook de vruchten worden door het virus in de groei geremd. De plant overleeft de tripsschade wel, maar de vruchten worden onooglijk en dat schaadt de omzet van de teler. Kindt: "E?n trips is theoretisch in staat een hele kas te besmetten. In de Nederlandse kassen is maar sporadisch een uitbraak van het virus. De tuinders werken hier behoorlijk hygi?nisch. Maar in Noord- en Midden-Amerika, waar ze grote paprika- en tomatenvelden in de open lucht hebben, heeft de trips vrije toegang. En dat geldt ook voor het Middellandse Zeegebied." Hij lacht en voegt er aan toe: "Dat geeft me het gevoel dat ik onderzoek doe dat wereldwijd van belang is."

Frodo Kindt is verknocht aan de stad Utrecht en woont dus niet in Wageningen. "Het voordeel van Wageningen is wel dat je 'buiten' bent, je zit op de Veluwe, meer in de natuur. Maar ik hou nu eenmaal erg van Utrecht. Wat Wageningen betreft, ik vind het zo jammer dat het woord landbouw er uit is. Dat was toch hun sterke kant? Nu is het gewoon een universiteit en daar zijn er veel meer van. Ze zijn nu niet meer uniek, zoals voorheen."

Kindt is enthousiast over de prestaties van de elektronische en mechanische werkplaats in Wageningen. "De elektronische werkplaats heeft de modulatoren gemaakt, die geluid en beweging synchroniseren. De vliegjes maken namelijk geluid." Hij draait aan een knop en een hoog piepgeluid weerklinkt. "Dit is natuurlijk heel erg versterkt."

"De mechanische werkplaats heeft de opstelling van de videocamera zo weten te maken, dat hij beweegbaar is. De camera is gemonteerd op een stereomicroscoop van maximale sterkte. Hij vergroot tweehonderd maal."

Frodo kijkt naar ??n tripssoort. "Het is wereldwijd de belangrijkste soort van dit plaaginsect. Ik wil weten hoe hij het virus overbrengt. Ik onderzoek of de trips een plant 'lekker' vindt of niet. Je hebt resistente en niet-resistente planten en in de praktijk gebruiken we resistente planten. Dan kijk ik of de vliegjes de reuk of de smaak daarvan prettig vinden. Als dat niet zo is, gaat de trips weg."

Over twee jaar hoopt hij te promoveren. Het gaat allemaal wel goed, vindt hij. Alleen is zijn dagelijkse begeleider en co-promotor Fred Tjallingii geen trips- maar een bladluisspecialist en vertoeft hij veelvuldig in het buitenland. Het streven van de promovendus is een proefschrift met cd-rom, waarop piep en beeld van de trips.

Lydia Wubbenhorst

Aio drs. Frodo Kindt: "Ik onderzoek of de trips een plant 'lekker' vindt of niet." | Foto Guy Ackermans

Re:ageer