Wetenschap - 17 april 2018

Drie geurstoffen verraden malaria bij kinderen

tekst:
Albert Sikkema

Kinderen met de malariaparasiet in hun bloed zijn aantrekkelijker voor malariamuggen dan kinderen die geen malaria onder de leden hebben, ontdekte WUR vorig jaar. Onderzoekers weten nu ook welke geurstoffen daarvoor verantwoordelijk zijn.

© Shutterstock

Kinderen met malaria onder de leden scheiden meer heptanal, octanal en nonanal uit in hun zweet, melden Wageningse entomologen deze week in het tijdschrift PNAS. De drie geurstoffen zijn aldehyden die fruitig en grasachtig ruiken, zegt onderzoeker Jetske de Boer. Het zijn gangbare geurstoffen, maar de malariamuggen zijn er dol op.

De Boer nam zweet af van 56 kinderen tussen 5 en 12 jaar oud in het westen van Kenia. De geurmonsters werden geanalyseerd door een collega van de London School of Hygiene and Tropical Medicine. Deze constateerde dat kinderen met malaria een geurboeket hadden met 23 procent aldehyden, tegen 15 procent van deze geurstoffen bij kinderen zonder malaria. Ook bleek dat malariamuggen de geurmengsels met meer aldehyden aantrekkelijker vonden dan de andere geurprofielen.

Geurprofiel
Verder zagen de onderzoekers nog een verband: hoe meer malariaparasieten het kind in het bloed had, hoe hoger de concentraties van de drie geurstoffen in het geurprofiel van de kinderen. De Boer voerde het onderzoek uit met onderzoekers uit Engeland, Kenia en Nijmegen.

De uitkomsten kunnen helpen om malaria te bestrijden, stelt De Boer, die inmiddels werkzaam is bij het Nederlands instituut voor ecologie-onderzoek (NIOO). ‘We kunnen de geurvallen voor malariamuggen verbeteren, door deze aldehyden toe te voegen aan de lokstof.’ Ook kunnen de geurstoffen worden gebruikt als biomarker om kinderen te controleren op malaria, denkt De Boer. Een geurmeting is een stuk sneller en prettiger voor de kinderen dan het afnemen van bloed.

Lees meer: