Wetenschap - 6 september 2001

Dr. ir. Meindert de Jong, leerstoelgroep Biologische bedrijfssystemen

Dr. ir. Meindert de Jong, leerstoelgroep Biologische bedrijfssystemen

'Ik kan weer lopen, al slinger ik misschien soms een beetje'

"E?n op de duizend mensen krijgt multiple sclerose. Wageningen heeft ongeveer vierduizend studenten. Dat betekent dat er misschien wel vier studenten zijn die wat met mijn verhaal kunnen," zegt dr. ir. Meindert de Jong. Hij poneert de veronderstelling lachend; zijn gevoel voor humor heeft niet geleden onder het feit dat hij zelf MS-pati?nt is.

Toen hij in 1980 in Wageningen afstudeerde als plantenziektekundige, kon Meindert de Jong niet vermoeden dat zijn leven een heel andere wending zou nemen. Na enige tijd werd MS bij hem geconstateerd. Hij was vijfentwintig jaar.

"Gelukkig herkende de arts niet onmiddellijk de ziekte, zodat ik nog twee jaar bij het Centrum voor Agro-Biologisch Onderzoek kon blijven werken. Daarna ging het zo slecht met mijn ogen, dat ik bijna niet meer kon zien."

Slechts twee uur per dag kon hij zijn ogen gebruiken, daarna was hij te moe om nog iets te ondernemen. "Ik besloot die twee uur nuttig te besteden. Ik had ook tv kunnen kijken. In plaats daarvan ben ik mijn proefschrift gaan schrijven. Dat was in 1984. In 1988 ben ik gepromoveerd. Maar een baan zat er niet meer in."

In 1984 kwam De Jong in de WAO. "Je hele sociale leven stort in. Je verdwijnt van het toneel. Je bent bijna blind, herkent mensen niet meer op straat. Je raakt je vrienden en kennissen kwijt, want je komt nergens meer."

De Jong vertelt over de behandelingen met medicamenten: cortico-stero?den; cytostatica die haaruitval tot gevolg hebben. Hij wijst lachend op zijn korte haar: "Mijn krullen zijn verdwenen."

Maar vanaf 2000 is daar het 'wondermiddel' Interferon. Het middel blijkt alleen te werken bij mensen met veel aanvallen. Meindert de Jong hoort tot die minderheid. Drie maal per week injecteert hij zelf het medicijn. Dat het middel een modaal jaarinkomen kost, vindt hij bezwaarlijk. "Dat moeten jullie allemaal voor mij opbrengen!"

Nu kan De Jong voor zestig procent zijn ogen weer gebruiken, hij kan weer praten en lopen. "Al slinger ik misschien soms een beetje." En de werklust is terug. Via een open sollicitatie komt hij terecht bij Biologische bedrijfssystemen, bij prof. dr. ir. Ariena van Bruggen, die wel iets ziet in zijn onderzoek naar appelschurftschimmel.

"Ik werd daar zo hartelijk en warm ontvangen, met een eigen kamer en computer, dat ik dacht: hier voel ik mij thuis. Het is vierhonderd meter fietsen van de Ooststeeg naar de Marijkeweg; dat kan ik net halen. Ik ben heel trots op die kamer."

Enthousiast werpt hij een aantal kopietjes van artikelen over zijn onderzoek op tafel. Enkele ervan hebben in het Wb gestaan: 'Foresters excited about killer fungus' en 'Lang gras smoort schurftschimmel'.

"Ik heb al mijn onderzoek thuis achter mijn ouwe computertje gedaan; ik werk voornamelijk met modellen, maar ze worden in het veld getest. Kijk, sporen van schimmels tasten in de boomgaarden het fruit aan. Ze verspreiden zich op luchtstromingen. Ik zal niet al te technisch worden, maar als je nu kunt voorkomen dat die sporen de lucht ingaan, hoeft er niet met fungiciden in de boomgaarden te worden gespoten. Ik heb ontdekt dat als je onder de bomen een dicht veld van gras en klaver zaait, die sporen geen kans krijgen te ontsnappen."

In onder andere Australi?, Nieuw Zeeland en Amerika is er al interesse voor zijn ontdekking. "Wat ik mij afvraag is: levert het ook wat voor mij op? Hoe denken anderen die iets ontdekken daar over? Komt het alleen op het conto van de leerstoelgroep of kun je er individueel ook iets uithalen?"

Hij lacht en voegt er aan toe: "Ik bedoel niet eens zozeer geld, maar iets leuks, een reisje bijvoorbeeld naar een universiteit. Ik word ook wel eens uitgenodigd. En ik reis graag. Ach, als je mijn positie beziet - ik ben eigenlijk niks. Een WAO-er. Ik ben hier een pro-deo-medewerker. Maar professor Van Bruggen is enthousiast over mijn werk en wil er graag iets mee doen. Het liefst zou ze er een promovendus aan zetten, die er vier jaar in alle rust aan kan werken. Het Praktijkonderzoek Plant en Omgeving in Randwijk is er ook mee bezig. Tenslotte is het heel belangrijk; over de hele wereld worden appels gekweekt en overal heeft men last van de appelschurftschimmel. Jammer is alleen, dat voorlopig alleen de biologische kwekers voor de methode voelen."

Lydia Wubbenhorst

Door MS kon Meindert de Jong maar twee uur per dag werken. In die tijd heeft hij zijn proefschrift geschreven. "Ik had ook tv kunnen kijken." | Foto Guy Ackermans

Re:ageer