Wetenschap - 12 april 2001

Dr. Eli Feinerman, op sabbatical bij leerstoelgroep Algemene agrarische economie

Dr. Eli Feinerman, op sabbatical bij leerstoelgroep Algemene agrarische economie

'De Isra?lische student begint als de Nederlandse al haast gepromoveerd is'

Water zal het grootste probleem worden voor Isra?l. Als alle territoriale oorlogen zijn uitgevochten, zal water de volgende beproeving worden tussen Isra?l, de Palestijnen en de buurlanden. Dr. Eli Feinerman van de Hebrew University in Jeruzalem, faculteit landbouw-, voedsel- en milieuwetenschappen, kijkt er niet vrolijk bij. "We drinken van hetzelfde 'bassin', we moeten dus delen. Er valt steeds minder regen. En beiden hebben we de mogelijkheid de watertoevoer te vervuilen of af te sluiten."

Eli Feinerman werkt tijdens zijn sabbatical leave in Wageningen samen met enkele collega's op het gebied van milieuvervuiling. "In Isra?l is het een kwantiteits-kwaliteitsprobleem. We werken aan het ontzilten van zeewater als oplossing voor het tekort."

Feinerman, in 1946 geboren op een boerderij in ??n van de vierhonderd moshavs (boerenco?peraties) in Isra?l, is de zoon van een boer die het bracht tot lid van de Knesset, de Isra?lische volksvertegenwoordiging. Beroemde personen als Golda Me?r en David ben Goerion kwamen bij zijn ouders over de vloer.

Zelf is hij op de universiteit sinds 1998 hoofd van het departement van Agrarische economie en management en sinds 1996 hoofd van de Onderwijsprogramma's.

De Isra?lische studenten krijgen drie jaar voor hun bachelors, drie jaar voor hun mastersdiploma en ongeveer vijf jaar voor hun promotieonderzoek. Ze worden betaald zoals de aio's hier, maar de meeste jonge onderzoekers worden naar het buitenland gestuurd om andere ervaringen op te doen. Feinerman verbleef onder andere in Berkeley, Californi?, en Iowa State University.

"De Isra?lische student is een stuk ouder dan de Nederlandse", vertelt Feinerman. "De jongens moeten na hun achttiende eerst vier jaar in dienst, de meisjes twee jaar. De jongemannen gaan na de diensttijd een jaar werken om geld te verdienen en daarmee kunnen ze dan een jaar op reis gaan, om ervaring op te doen in andere landen en te bekomen van hun zware dienstplicht, want het Isra?lische leger is geen chocolate army."

Meestal trekken ze naar Oosterse landen, India, Thailand, Vietnam, China. De Isra?lische student is ongeveer 25 jaar als hij gaat studeren. "Dan heeft men hier al bijna zijn doctoraat", merkt Feinerman op. "Maar, al is het hard, het leger geeft ook bepaalde waarden terug. De ene dag ben je bij moeder thuis en de volgende dag word je behoorlijk aangepakt. Ik was thuis verwend, ministers zaten aan onze tafel, en het volgende moment werd ik behandeld als shit. Je leert echter te handelen onder heel stressvolle omstandigheden. Je bent in oorlogssituaties geweest en als er dan iets gebeurt waardoor mensen in paniek raken, weten de ex-soldaten hoe ze daarop moeten reageren. In panieksituaties komen de mensen naar je toe en vragen om hulp. Hoe jong je dan ook bent, je moet leiding nemen en geven. Als jonge knaap ben je dan plotseling verantwoordelijk voor hun leven. Je wordt blootgesteld aan ervaringen die nog nooit iemand heeft meegemaakt en dat maakt je in heel korte tijd volwassen."

"Mijn kinderen moeten ook in het leger", vervolgt Feinerman. "We zijn niet religieus, maar bij elke oorlog bidden we tot God dat onze kinderen niet hoeven te vechten. Het gekke is, dat de religieuzen niet hoeven te vechten. Dat heeft Ben Goerion ooit ingesteld, omdat hij dacht dat ze meer voor het land konden doen door te bidden. Dat gold voor enkele tientallen. Nu zijn het er duizenden. Ze hebben veel kinderen, betalen geen belasting en hoeven hun kinderen niet de oorlog in te sturen. Tien procent van de bevolking is zo fanatiek. Die zeggen, dat zij door de hele dag te bidden, maken dat wij joden joden kunnen zijn, omdat zij het volk bijeen houden door hun gebed. Vijfentwintig procent van de bevolking is niet-godsdienstig, de rest houdt zich nog wat aan de traditionele gebruiken. De mensen uit het Oosten, Azi? en Marokko etcetera, zijn nog erg religieus. Maar de laatste immigratiegolf kwam uit Rusland - een miljoen mensen - en die zijn niet religieus en gemakkelijker in de omgang, al brachten ze behalve goede, ook slechte eigenschappen mee, zoals drankmisbruik en geweld.

Wij zijn in Isra?l met zes miljoen inwoners, waarvan vijf miljoen joden, tegenover vele miljoenen Arabieren rondom ons. Voor Isra?l is veiligheid dus een zaak van leven en dood."

Nederland is voor de Feinermans 'very peaceful...'

Lydia Wubbenhorst

De Isra?lische econoom dr. Eli Feinerman: "We zijn niet religieus, maar bij elke oorlog bidden we tot God dat onze kinderen niet hoeven te vechten."

Foto Guy Ackermans

Re:ageer