Wetenschap - 1 januari 1970

‘Doemdenken werkt averechts’

Verwoestende tornado’s, vloedgolven waarbij de tsunami in Azië niks is en bevriezing van het noordelijk halfrond. Die Apocalyps als gevolg van klimaatverandering schetst de film The day after Tomorrow. Greenpeace gebruikt de film als campagnemateriaal.

Dergelijk doemdenken over klimaatverandering werkt echter averechts, zei filosoof prof. Jozef Keulartz vrijdag 18 februari in zijn inaugurele rede als bijzonder hoogleraar duurzaamheid en levensbeschouwing aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. ‘Het doemdenken speelt de sceptici van klimaatverandering juist in de kaart’, zegt Keulartz. ‘Het publiek is murw gemaakt door de verhalen van alarmisten.’
Tegenover de ‘alarmisten’ ziet Keulartz sceptici en cynici, die klimaatverandering nog steeds ontkennen en in Nederland bijvoorbeeld te vinden zijn bij de Edmund Burke Stichting, een conservatieve denktank. Ook deze conservatieven laten zich door fictie inspireren, bijvoorbeeld door de roman State of Fear waarin milieuactivisten het publiek angst aanjagen om zich zo zeker te stellen van de stroom donaties. Met geavanceerde technologie proberen ze daarom een ijsschots los te wrikken op Antartica. ‘Pure porno voor de ontkenners van mondiale opwarming’, citeert Keulartz in een beeldend essay dat hij voor Vrij Nederland schreef.
Beide kampen maken zich schuldig aan schromelijke overdrijving en dat levert een vertekend beeld op van de werkelijke gang van zaken rondom het Kyoto Protocol. Want terwijl alarmisten en sceptici elkaar in de haren zitten, gebeuren er achter de schermen in de onderhandeling rondom Kyoto kleine wonderen, vindt Keulartz. Het feit dat zoveel verschillende partijen het eens werden over een kleine verbetering verdient meer waardering van de milieubeweging, zegt hij. Want op de langere termijn werken de doemverhalen ook voor milieuorganisaties averechts, omdat mensen geen enkel verhaal meer geloven. Keulartz: ‘De milieubeweging moet die grote verhalen loslaten en pragmatischer worden.’ / JT

Re:ageer