Wetenschap - 1 september 2011

Dierproeven landelijk beoordelen?

De Dierenbescherming pleit voor een landelijke ethische commissie, met daarin dierenbeschermingsorganisaties, die aanvragen voor dierproeven beoordelen. Goed idee?

'De Dierenbescherming sluit met dit pleidooi aan bij een nieuwe Europese richtlijn en de evaluatie van de 25 jaar oude Wet op de Dierproeven', zegt Elsbeth Stassen, hoogleraar Dier en Samenleving bij Wageningen Universiteit. Ze is voorzitter van de dierexperimentencommissie (dec) van ID-Lelystad. 'Er moet een landelijke ethische commissie komen. Maar het is onverstandig om de ruim twintig dierexperimentencommissies bij de universiteiten en onderzoeksinstituten dan maar op te heffen.
Wij beoordelen nu of het gebruik van proefdieren voor een bepaald onderzoeksdoel moreel aanvaardbaar is. Verder beoordelen we de drie V's: vervanging, vermindering en verfijning van gebruik van proefdieren. Bij een aanzienlijk deel van de aanvragen vragen wij om verduidelijking van het doel en om aanpassing van de experimenten, zodat het onderzoek minder belastend is voor proefdieren. Jaarlijks beoordelen we zo enkele honderden dierproeven.
Landelijk gaat het om enkele duizenden dierproeven. Dat kan één landelijke ethische commissie niet allemaal behappen. Zo'n landelijke commissie zou alleen op programmaniveau kunnen beoordelen. Wij kijken juist heel gedetailleerd, op het niveau van de experimenten. Dat is goed voor de kwaliteit. Elke dierexperimentencommissie bevat nu experts met relevante kennis over medisch of dierkundig onderzoek. Daardoor kunnen we gericht beoordelen of het proefdiergebruik kan worden verminderd, vervangen of verfijnd. Zo'n landelijke commissie zal moeten toetsen op een hoog abstractieniveau, zodat veel meer papierwerk ontstaat voor de onderzoekers, en minder oog voor de drie V's.
Lastiger is de vraag: is een onderzoeksdoel ethisch verantwoord? Bijvoorbeeld: willen we proefdieren inzetten bij onderzoek naar humane ziekten die voortkomen uit de levensstijl van mensen? Ik zou het niet verkeerd vinden dat een landelijke ethische commissie daar een uitspraak over doet. Ik ben dus voor een hybride vorm, waarbij een landelijke commissie het onderzoeksdoel ethisch tegen het licht houdt en lokale commissies de dierproeven op experimentniveau blijven beoordelen.'

Re:ageer