Wetenschap - 1 januari 1970

Dieet met veel vezels stelt varkens gerust

Pulp van suikerbieten maakt varkens rustig. De verteerbare vezels in de pulp zorgen ervoor dat de suikerspiegel van de dieren constant blijft. Dat ontdekte ir John de Leeuw tijdens zijn promotieonderzoek.

,,Ze eten te veel’’, zegt de onderzoeker. ,,Als je ze niet op rantsoen zet, worden ze vet. Maar als je hun voederinname betrekt, dan worden ze onrustig en vertonen ze vaker iets wat ‘stereotiep gedrag’ heet: een verzameling repeterende gedragingen, zoals het kauwen op de stangen van hekken. Biologen leiden daaruit af dat het dier er niet goed aan toe is.’’
De onrust begon meestal omstreeks twee uur ’s middags toe te nemen. Toen De Leeuw onderzocht wat er dan met de dieren aan de hand was, ontdekte hij dat de onrust samenging met een opvallend lage suikerspiegel. ,,De dieren waren om zeven uur ’s ochtends gevoerd’’, zegt De Leeuw. ,,In hun voer had vrij veel zetmeel gezeten. Daardoor waren hun suikerspiegels gestegen en in de middag weer gedaald.’’
Waarschijnlijk ontstond de onrust door frustratie. Hun metabolisme vertelde de varkens dat ze moesten eten terwijl dat niet mogelijk was. ,,Dat is natuurlijk dieronvriendelijk’’, zegt De Leeuw. ,,Maar de dieren het eten geven dat ze willen, kan natuurlijk ook niet. Dus keek ik of je de suikerspiegels constant kunt houden door het zetmeel te vervangen.’’
En dat kon. Toen hij het zetmeel verving door de pulp van suikerbieten, zag De Leeuw dat de onrust van de dieren verminderde. ,,Pulp van suikerbieten bevat veel pectines. Dat zijn suikerketens die het dier niet zelf kan verteren. De bacteriën in de dikke darm kunnen dat echter wel. Het duurt langer voordat de energie vrijkomt, maar het proces gaat wel weer langer door. De val in de suikerspiegels in de middag vermindert daardoor.’’ Niet alleen suikerbietenpulp, maar ook sojahullen en palmpitschilfers zorgen voor een geleidelijke op- en afbouw van de suikerspiegel, ontdekte De Leeuw.
De Leeuw benadrukt dat een verandering van het dieet van varkens die al stereotiep gedrag vertonen, niet meer kan helpen. ,,Je moet de zeugen hun hele leven vezelrijk voer geven om het ontstaan van stereotiep gedrag af te remmen.’’
Het positieve effect van een dieet met meer vezels heeft waarschijnlijk niet alleen met suikerspiegels te maken. ,,Varkens moeten meer kauwen op vezelrijk voer’’, verklaart De Leeuw. ,,Dat geeft een gevoel van bevrediging. Voer met vezels geeft ook een betere maagvulling. Dat is ook van belang.’’
De Leeuw publiceerde zijn bevindingen in The Journal of Nutrition van deze maand. Over een paar weken promoveert hij bij prof. Martin Verstegen. | W.K.

Re:ageer