Wetenschap - 17 mei 2001

De workaholics van Wageningen UR

De workaholics van Wageningen UR

's Avonds doorwerken in lab, kantoor of bibliotheek

Een baan van negen tot vijf? De nachtbrakers van Wageningen UR denken er anders over. Zij kunnen het werk niet zomaar loslaten. Na vijf uur in de middag raken ze pas echt op dreef. In de weer met reageerbuizen en chemische stofjes of zwetend achter de computer. Waar zitten deze workaholics? En wat bezielt ze? Het Wb ging op zoek.

Dr. Egbert Egberts, hoofd van het Bureau Dierwetenschappen, volgens zijn collega's een van de workaholics van Zodiac: "Ik werk echt wel meer dan 38 uur in de week. Ik ga vaak om zeven uur naar huis om te eten, en als het nodig is kom ik terug. Ik woon in Bennekom, dus dit is makkelijk te doen. Het zijn vaak administratieve klussen en de meeste tijd besteed ik aan financi?le en personeelszaken. Ik werk liever op kantoor dan thuis omdat ik allerlei mailtjes afhandel en ik hier alle gegevens bij de hand heb. Het is erg effici?nt werken 's avonds. Je wordt door niemand lastig gevallen. Er zijn wel regelmatig veeteeltstudenten aanwezig, maar ze houden hier geen bunkerfeesten.

Het overwerken heb ik overgehouden van mijn tijd als wetenschappelijk staflid. Vooral de wetenschappelijke staf is geneigd om over te werken. Natuurlijk: als je niet wil, doe je het niet. Je hebt de vrijheid. Er is geen dwang. Wat wel steekt, is dat de bestuurders van Wageningen UR het normaal vinden dat er wordt overgewerkt. Het is soms genant. Ze jagen de mensen ook op door hen af te rekenen op grond van rangordelijsten zoals publicatielijsten.

Ikzelf werk zonder tegenzin langer door. Mijn werk is een beetje mijn hobby. En ik hou toch tijd over voor andere dingen. Ik sleutel aan mijn auto en ik sport."

Dr. ir. Carlo van Mierlo, onderzoeksleider bij het laboratorium voor Biochemie, in het Transitorium op De Dreijen: "Ik werk liever 's avonds aan een experiment omdat je dan minder afgeleid wordt. Ik vind het namelijk erg irritant als mensen me tijdens een experiment iets vragen.

Ik doe metingen aan het ontvouwen van eiwitmoleculen. Dit kan twaalf uur duren en ondertussen moet ik allerlei handelingen verrichten. Daarom moet ik wel 's avonds doorgaan met werken. Ook gebruik je hier in het lab dure meetapparaten die je bijvoorbeeld voor vijf dagen reserveert. Als je 's nachts niet doorgaat, verlies je veel tijd. Verder is het zo dat sommige micro-organismen gewoon doorgroeien, waardoor je niet kan stoppen met meten. De beestjes gaan gewoon hun eigen gang.

Het werk met pipetten en dergelijke vereist een erg grote concentratie. Met het ontvouwingsexperiment ben ik twintig maal tien minuten bezig met repeterende handelingen. Ik heb het zo uitgedokterd dat ik tussendoor net genoeg tijd heb om naar de wc te gaan. Het gevaar is wel dat ik ga denken, want dan ga ik fouten maken. Daarom werk ik met een walkman op. Je moet jezelf afsluiten van de buitenwereld."

Drs. ing. Kees Roest, promotieonderzoeker bij het laboratorium voor Microbiologie, is 's avonds doordeweeks niet de enige in het lab. Vooral de aio's en oio's zijn er bijna niet weg te slaan. Het is dat het alarm afgaat om elf uur, want anders bleven ze nog doorwerken in de nachtelijke uurtjes. Ook op zondagavond is er altijd wel een onderzoeker die nog een apparaat moet aanzetten of metingen wil doen. En toen heel Wageningen bevrijdingsdag vierde, zaten buitenlandse microbiologen te zweten in het lab.

Roest: "'s Avonds werken is gezellig. Omdat je met een kleine groep mensen bent, kan je elkaar goed leren kennen. Het heeft ook te maken met onze flexibele werktijden. Je kan 's ochtends later beginnen, maar dan voel je je verplicht om 's avonds langer door te gaan. Ik vind het niet vervelend, want er is altijd iets waar ik nieuwsgierig naar ben. Het is ook zo dat ik echt iets wil presteren in de vier jaar dat ik promotieonderzoek doe. Je kan er tegenwoordig ook moeilijk langer over doen.

's Avonds doordeweeks lees ik soms een wetenschappelijk artikel, of ik doe een experiment. Ik word dan gelukkig minder snel afgeleid door mijn studenten en collega's. Mijn experimenten zijn superinteressant: ik werk met een DNA-techniek waarmee je meer te weten kan komen over micro-organismen die afvalstoffen opruimen in waterzuiveringsinstallaties. Daar weet men nu eigenlijk heel weinig van af. Om verschillende micro-organismen zichtbaar te maken gebruik ik een apparaat dat stukken DNA laat zien, maar dat apparaat moet wel zestien uur runnen. Het is dan handig om 's avonds te beginnen en de volgende ochtend ermee door te gaan. Wel probeer ik zelf een snellere test te ontwikkelen."

Synara Sanchez MSc, promotieonderzoeker bij de leerstoelgroep Milieubeleid in de Leeuwenborch: "Ik houd van de rust in het gebouw 's avonds. Het is veel gemakkelijker om je te concentreren. Overdag vind ik het erg moeilijk om binnen te blijven zitten als het mooi weer is. Ik kom uit Peru dus ik wil genieten van de dagen dat het hier mooi weer is. Ik raak ook snel afgeleid overdag. We nemen veel korte pauzes. Er komen altijd wel mensen voorbij die een praatje willen maken.

Thuis kan ik ook werken op mijn computer maar ik vind het veel fijner op mijn kantoorkamer omdat ik toegang heb tot het bibliotheek-netwerk en op het internet kan. In mijn eigen land Peru zijn de computerfaciliteiten erg slecht. Iedereen moet daar na negenen uit het gebouw zijn om veiligheidsredenen.

Ik zie mijn werk als veel meer dan een manier om geld te verdienen. Ik wil altijd meer weten. Het onderwerp waar ik mee bezig ben is namelijk reuze interessant. Ik bestudeer hoe milieubeleid werkt in dictatoriale regimes, waarbij ik vooral kijk naar Zuid-Amerikaanse landen.

Ik zorg er wel voor dat ik niet in het weekend op de Leeuwenborch zit. Ik had een Nepalese collega die elke zaterdag en zondag van de partij was, maar dit gaat me te ver."

Ir. Maarten Engel, promotieonderzoeker bij het laboratorium voor Biochemie: "Ik werk 's avonds door om het verloop van mijn experimenten te controleren. Er gaat namelijk veel geld in om en er kan van alles misgaan.

Ik kweek genetisch gemodificeerde cellen die eiwit produceren. Deze cellen zet ik vijf dagen in een zogenaamde fermentator, waarbij ze via buisjes continu voedingsstoffen krijgen. Er wordt ook zuurstof ingepompt om de groei van de cellen te versnellen en er wordt een anti-schuimmiddel toegevoerd. Ik moet er 's avonds bij blijven omdat de slangetjes bijvoorbeeld verstopt kunnen raken. Dit is al eens een keer gebeurd. Het hele experiment ging daardoor de mist in.

We hebben wel het een en ander geautomatiseerd waardoor we er niet continu bij hoeven te zijn. Het verloop van de temperatuur en dergelijke wordt bijvoorbeeld gemeten en opgeslagen in de computer. Dan kunnen we achteraf zien of alles goed is gegaan. Tot nu toe hoefde ik nog niet 's nachts te werken maar dit zal er waarschijnlijk wel van komen. Een collega van mij deed laatst een experiment waarbij hij dertigduizend gulden aan voedingsstoffen gebruikte in een week. Omdat het zoveel geld kostte, wilde hij de opstelling om de paar uur controleren. Hij zat er dan ook om drie uur 's nachts."

Tesfaye Beshah MSc, promotieonderzoeker bij de leerstoelgroep Communicatie en innovatiestudies in de Leeuwenborch: "Als PhD-student is het voor mij nu een tijd van continue reflectie. Als ik eenmaal op mijn kantoor begonnen ben met studeren, vind ik het erg moeilijk om weg te gaan. Ik ben er vrijwel elke avond, ook in het weekend. Ik neem altijd een stel appels mee tegen de honger. Ok?, er zijn 's avonds wel momenten dat ik moe word. Maar dan neem ik een korte pauze en dan kan ik er weer tegenaan. Soms neem ik vrij, maar als ik dan ga denken aan mijn onderzoek, ga ik weer terug naar mijn werk.

Het mooie is dat de bibliotheek 's avonds op doordeweekse dagen open is, van zeven tot tien uur. Ik heb ook online toegang tot het bibliotheeknetwerk. De bibliotheek is fascinerend. Ik heb geen tekort aan gegevens.

Natuurlijk is er de kans dat ik door het vele werken een muis-arm krijg. Ik probeer dit te voorkomen door het typen af te wisselen met lezen. Ik heb wel wat steken in mijn arm, maar het is niet zo erg dat ik naar een specialist moet."

Hugo Bouter

Foto's Guy Ackermans

Fotobijschrift:

Kees Roest: "'s Avonds werken is gezellig."

'Je moet jezelf afsluiten van de buitenwereld'

'Wat steekt, is dat de bestuurders van Wageningen UR het normaal vinden dat er wordt overgewerkt'

'Ik houd van de rust in het gebouw 's avonds'

Re:ageer