Wetenschap - 21 maart 2011

De underdog mag groeien

Wij hebben een zwak voor de underdog. Dat geldt ook voor biodiversiteit. Dieren- en plantensoorten die afnemen in aantal hebben bij ons een streepje voor.

kruisspin.jpg
Dat blijkt uit Europa-breed onderzoek naar de criteria die het publiek hanteert als het gaat om natuurbeheer en het behoud van soorten. Fransje Langers (Alterra) publiceert er over in de online-editie van Biological Conservation. In acht landen (van Schotland tot Roemeniƫ) waaronder Nederland is mensen gevraagd naar de wenselijkheid om bepaalde soorten in aantal te laten toenemen. Daarbij ging het in elk land om een bekend en 'charismatisch' groot zoogdier, een insect en een niet-inheemse plant.
Kruisspin
In ons land liet Langers de inwoners van de Veluwe het edelhert, de kruisspin en de reuzenberenklauw evalueren. Het onderzoek zoomde daarbij in op het verband tussen wenselijke populatiegroei en een achttal kenmerken als schadelijkheid, aantrekkelijkheid, inheemsheid van de soorten. Achterliggend motief is meer grip te krijgen op hoe de burger naar natuur kijkt en hoe je het natuurbeleid daar beter op kunt laten aansluiten.
Universele beleving
Opmerkelijk genoeg is de gemiddelde Europeaan tamelijk eensgezind in de perceptie van natuur. Dat wijst volgens Langers op het bestaan van universele waarden in de beleving van soorten. Zeldzaamheid, onschadelijkheid, nut en aantrekkelijkheid spelen daarbij een rol, maar niet de hoofdrol. De sleutelrol is weggelegd voor kennis over de afname van soorten. Daar heeft het publiek als het gaat om gewenste populatiegroei volgens Langers en haar collega's een zwak voor. Interessant is bovendien dat inheemsheid daarbij nauwelijks of geen rol speelt. Exoten zijn ons even lief als soorten die hier van oudsher voorkomen.
Schade
Dat is een belangrijke les, vindt Langers. 'Debat dat in relatie tot invasieve soorten focust op het vraagstuk van inheems versus uitheems vindt weinig bijval bij het publiek. Niet alleen weten veel burgers niet welke soorten exoot zijn, het is voor hen ook nauwelijks een issue. Naast veranderingen in de omvang van soorten is voor de bevolking de waarde van een soort binnen het ecosysteem relevant en de schade die een soort aan kan richten. Die schade van invasieve soorten zou als criterium voor soortenbeleid meer transparant en expliciet in het iternationale debat naar voren moeten worden gebracht.'

Re:ageer