Wetenschap - 1 januari 1970

De tulp

De tulp

De tulp: van kunstwerk tot lucratief exportproduct

BOEK Voor Nederlanders is de tulp een gewone snijbloem, maar voor buitenlanders staat de bloem symbool voor Nederland. Die symboliek is historisch te verklaren door de teeltkunsten van Nederlandse tulpentelers in de zeventiende eeuw en de handelsgeest van de Nederlandse tuinbouw in de negentiende en twintigste eeuw. Dat blijkt uit het mooi uitgegeven en rijkelijk geïllustreerde boek The Tulip van de Engelse tuinjournalist Anna Pavord

De geschiedenis van de tulp begint bij de wilde oersoorten uit Centraal-Azië en de Kaukasus. De bloem wordt in de zestiende eeuw door de Habsburgse ambassadeur aan het hof van de Ottomaanse sultan Suleiman de Geweldige in Noord-Europa geïntroduceerd. Daar verspreidt de bloem zich razendsnel, mede door de opkomst van de botanische wetenschap en de bijbehorende tuinen. Dankzij de botanie krijgen de tulpen namen, waarvan The Tulip een uitgebreid overzicht geeft. Ook de door het CPRO-DLO ontwikkelde variëteit Debutante staat op de lijst. Pavord vertelt het verhaal van de tulp met vaart en een keur aan anekdotes, maar met wel erg veel aandacht voor de Britse bijdrage

Wel terecht is de grote aandacht voor Nederland, want hoewel Franse en Vlaamse tulpentelers aan het begin van de tulpomanie staan, brengen de Nederlanders die manie tot grote hoogten. Zo brengt in 1623 oon tulpenbol, Semper Augustus, het exorbitante bedrag van duizend florijnen op, terwijl het gemiddelde jaarinkomen rond de 150 florijnen ligt. De manie heeft haar keerzijde; de bloem wordt zelfs object van haat. Zo heeft een Leidse professor een zodanig hekel aan tulpen dat hij de bloemen stuk slaat met zijn wandelstok

De tulp wordt in de loop van de negentiende eeuw minder populair. Alleen de Nederlanders volharden in het telen van de bol. Zij richten zich echter niet meer op het kweken van afzonderlijke kunstwerken, maar op de massaproductie van snijbloemen. De tulp wordt als lucratief exportproduct andermaal symbool voor Nederland

Anna Pavord, The Tulip. Bloomsbury, ongeveer 110 gulden, ISBN 0747542961

De Nederlandse vertaling verschijnt in september: De tulp. Anthos, 79,50 gulden, ISBN 9041403671

INTERNET De vereniging van universiteiten (VSNU) heeft haar site vernieuwd (www.vsnu.nl). Met de snel ladende en mooi vormgegeven pagina's schudt de VSNU haar stoffige imago van zich af. De achterliggende database staat borg voor een dynamische site. Dat lijkt voor de informatie van VSNU zelf niet echt nodig; vooral de links zijn de moeite waard. Neem Combisearch (www.eur.nl/sfgate/ research.html), waar actuele informatie te vinden is over onderzoek aan de universiteiten van Rotterdam, Nijmegen en Twente - misschien ook iets voor WUR, zodat mensen weten waar LUW en DLO mee bezig zijn? Verder een verwijzing naar de voor onderzoeker nuttige site Geldbron (websites.ic.uva.nl/geldbron). Daar zijn in een doorzoekbare database alle subsidies, beurzen en prijzen te vinden die het magere onderzoeksbudget kunnen opvijzelen

Nog een update. De CIA heeft de nieuwste editie van het World Factbook on line (www.odci.gov/cia/publications/factbook). Voor reizigers naar verre landen of mensen die gewoon willen weten dat Quatar geen spoorlijn heeft maar wel 1230 kilometer highway, waarvan 1107 verhard en 123 onverhard

Steeds meer wetenschappelijke tijdschriften zoeken hun weg op het Internet. De American Journal of Botany (www.amjbot.org) van de Botanical Society of America is tot april 2000 gratis te bezoeken. Het tijdschrift is alleen al noemenswaardig omdat het wordt uitgegeven in samenwerking met de onvolprezen HighWire Press (highwire.stanford.edu). Deze Internet Imprint of Stanford Universities Library geldt als lichtend voorbeeld voor universiteitsbibliotheken over de gehele wereld, door de manier waarop in samenwerking met wetenschappelijke verenigingen hoogstaande wetenschappelijke tijdschriften digitaal worden uitgegeven voor een redelijke prijs, als concurrent van de prijsopdrijvende uitgeefconglomeraten. De kleine digitale David tegen grote Goliaths als Elsevier, Springer en Blackwell

Samenwerking is het credo van de site met de vreselijke naam Soccer Netwerk (www.netwerk.to), waar in de toekomst alle Nederlandse voetbalsites moeten gaan samenwerken. Maar is voetbal niet oorlog? Nu alleen nog informatie over PSV, Ajax en Feyenoord. M.W

Re:ageer