Organisatie - 12 oktober 2006

De slankmakende werking van een cactus

Van een slagroomdieet zul je ongetwijfeld afvallen, net als van een chocoladedieet. Dat zei prof. Kees de Graaf, de nieuwe hoogleraar Eetgedrag, tijdens zijn oratie op 5 oktober. Veel diëten zoals Atkins of Montignac veroorzaken gewichtsverlies omdat ze eentonig zijn, aldus De Graaf, en daardoor de eetlust verminderen. Dat wil nog niet zeggen dat ze ook gezond zijn.
De Graaf, verbonden aan de afdeling Humane voeding, gaat onderzoeken welke biologische processen ons verzadigen en spontaan laten stoppen met eten. Zijn leerstoel is in het leven geroepen door het Voedingscentrum, en het onderzoek van De Graaf moet bijdragen aan de beteugeling van de vetzuchtepidemie.
Of de populaire vetrijke diëten daaraan bijdragen betwijfelt De Graaf. Hoewel de aanhangers van bijvoorbeeld het Atkinsdieet anders beweren, verzadigt vet nauwelijks. ‘Dat hebben we in eerder onderzoek laten zien. We konden vijftig gram in croissants verstoppen zonder dat mensen dat merkten. Vijftig gram vet is de helft van we normaal per dag consumeren. We weten inmiddels dat eiwitten beter verzadigen dan koolhydraten, koolhydraten meer dan vetten, en vetten meer dan alcohol. Alcohol lijkt juist een eetluststimulerend effect te hebben.’
Een andere factor die bepaalt hoeveel we eten is het mondgevoel van levensmiddelen. Dat blijkt uit onderzoek dat De Graaf uitvoert bij het onderzoeksinstituut WCFS, dat proefpersonen bestudeert met kauw- en sliksensoren, en nagaat wat er met eten in de mond gebeurt. Dat is relevant, want voedsel verzadigt beter naarmate het langer in de mond blijft. De Wageningers hebben al kunnen vaststellen dat de slokgrootte van chocolademelk groter is dan de slokgrootte van chocoladevla. Daardoor verzadigt chocolademelk minder goed dan chocoladevla, en consumeren proefpersonen dertig procent meer chocolademelk dan chocoladevla.
De Graaf staat sceptisch tegenover de huidige ‘slimme ingrediënten’ die gewichtsverlies in de hand zouden werken zoals cafeïne, extracten van groene thee en peper. ‘Misschien kunnen we meer verwachten van Hoodia’, zegt De Graaf. ‘De beroemde cactus die de bosjesmannen in Zuidwest-Afrika gebruikten om de honger te stillen.’ De werkzame stof in Hoodia is een complexe steroïde die de sensoren voor glucose in de hypothalamus saboteert, en zo een kunstmatig gevoel van verzadiging veroorzaakt. Unilever werkt aan producten met Hoodia. / Willem Koert

Hoogleraar Eetgedrag prof. Kees de Graaf hield op 5 oktober zijn inaugurale rede in de Aula in Wageningen. / foto Guy Ackermans

Re:ageer