Wetenschap - 6 mei 2019

‘De mens brengt Afrikaanse varkenspest binnen, niet het zwijn’

tekst:
Albert Sikkema
4

Het ministerie van LNV heeft met de varkenssector afgesproken dat het aantal wilde zwijnen in Gelderland, Noord-Brabant en Limburg drastisch moet verminderen, om Afrikaanse varkenspest tegen te gaan. Kan dat en heeft dat zin? Willie Loeffen, expert Afrikaanse varkenspest bij WUR, geeft zijn visie.

©Shutterstock

Het aantal wilde zwijnen in Nederland is de laatste twintig jaar fors toegenomen. En nu dreigt Afrikaanse varkenspest vanuit Oost-Europa ons land binnen te komen. Wilde zwijnen zijn een verspreidingsbron van dit dodelijke varkensvirus.

Moeten de wilde zwijnen dus worden afgeschoten?

Loeffen: ‘Als je wilde zwijnen afschiet, doe je dat preventief om een introductie van Afrikaanse varkenspest in Nederland te voorkomen, of om te zorgen dat het virus zich niet zo makkelijk gaat verspreiden als het toch binnenkomt. Dat zijn twee verschillende doelstellingen. Daarnaast is afschot een belangrijk middel bij de bestrijding van het virus bij een uitbraak. Om te beginnen: er komt geen Afrikaanse varkenspest in Nederland omdat er wilde zwijnen uit Oost-Europa naar Nederland lopen. We krijgen hier varkenspest onder wilde zwijnen doordat mensen bijvoorbeeld besmet vlees meenemen uit Oost-Europa. De mens brengt het virus binnen, niet het zwijn. Daar richt zich nu ook terecht de voorlichting op.’

Zwijnen afknallen helpt niet?

‘Hoe minder wilde zwijnen, hoe kleiner de kans dat het virus hier binnenkomt. Preventief afschieten van zwijnen kan dus effectief zijn. Frankrijk heeft het leger ingezet om alle wilde zwijnen af te schieten in een gebied aan de Belgische grens, om de verspreiding van het virus vanuit België te voorkomen. Het is nog even afwachten hoe dat uitpakt. Afschieten om een lokale uitbraak te bestrijden is zeker een serieuze optie. In Tsjechië is het gelukt de Afrikaanse varkenspest te bestrijden door een klein gebied te omheinen, waarna scherpschutters van de politie alle zwijnen hebben gedood. Dat is effectief gebleken.’

Wie moeten de zwijnen in Nederland afschieten?

‘In Nederland schieten de jagers wilde zwijnen. Dat zijn vrijwilligers met beperkte middelen die aan natuurbeheer willen doen en hun hobby willen uitoefenen. Zij kijken met andere ogen naar wilde zwijnen dan de varkensboeren, dus kun je die opzadelen met het preventief afschieten van alle zwijnen in Limburg en Brabant? En willen we grote aantallen zwijnen jarenlang blijven afschieten? Ik vind de focus op de varkenspest nu te beperkt en zie liever een bredere discussie over wat we met de wilde zwijnen in Nederland willen.’

Re:acties 4

  • Henry

    Er moeten gezonde wilde zwijnen worden afgeschoten omdat de mens het varkenspestvirus meebrengt uit Oost-Europa??
    Vanuit de wilde zwijnen gezien zouden er juist maatregelen moeten worden genomen tegen de mensen die hen met een dodelijke ziekte kunnen besmetten.

    De populatie mensen is inmiddels zo groot dat hierdoor de biodiversiteit op de hele aarde wordt bedreigd.
    Zie artikel https://www.pnas.org/content/114/30/E6089 van Gerardo Ceballos et al. in PNAS van 25 julli 2017:
    Het huidige onderzoek wijt het verdwijnen van verschillende doorsnee en zeldzame diersoorten voornamelijk aan overbevolking en overconsumptie doo de mens. Er is nog maar een kleine marge om actie te ondernemen, waarschuwen de onderzoekers. De crisis vormt ook een bedreiging voor het voortbestaan van de mens.

    Reageer
  • Boerenlobby

    Guttegut, omdat de boeren een risico lopen moeten anderen (in dit geval zwijnen) het ontgelden. Boeren zijn alleen ondernemers als het ze uitkomt, zodra er wat minimaal risico is komen ze ineeens bedelen en eisen. Ik zeg: of een boer is een ondernemer en ze houden hun mond, of ze zijn dan niet en dan ook graag wat aandacht voor iets anders dan industrievlees.

    Reageer
  • Robert

    Ik ben het met bovenstaande reactie van Ger eens. Waar ook heen moet worden gekeken is de manier van bewegingsjacht zoals deze nu geld met aangelijnde honden varkens bejagen is als voetballen met een vierkanten bal. Als men iom overheid gebieden veilig kan afzetten voor een aantal geplande dagen in het jaar en dan op de duitse manier een drukjacht/ drijfjacht houd is het resultaat aanzienlijk beter. Voor de aanzit wordt nu warmtebeeld soms ter beschikking gesteld, dit zou voor ieder jachtveld waar varkens zich geregeld ophouden als subsidie voor de aanschaf geregeld moet worden.

    Reageer
  • Ger van Hout

    De groei van de wilde zwijnenpopulatie stoppen door ambtenaren te belasten met afschot? Dat zal voor de langere termijn nooit gaan werken. Wilde zwijnen zijn zéér slimme dieren. Het vereist héél veel terreinkennis en vakmansschap om uberhaubt zwijnen onder schot te krijgen, laat staan ze te kunnen schieten. Bovendien zijn het nachtdieren en dat zijn extra dure uren voor de overheid. Ik zie meer heil in het maken van gebiedsafspraken tussen betrokken partijen op het niveau van de wildbeheereenheden. In Limburg is dat inmiddels een bewezen aanpak om de groei uit de populatie te halen.

    Reageer

Re:ageer