Organisatie - 13 januari 2011

De goede voornemens van 2006

Binnenkort gaat het Strategisch Plan voor 2011-2014 naar de drukker. Maar wat kwam er eigenlijk terecht van de doelstellingen uit het vorige Strategisch Plan? Januari 2011: een mooi moment om de goede voornemens uit 2006 te beoordelen.

De goede voornemens uit 2006:
GEHAALD
Meer studenten
Het zal geen verrassing zijn, maar voor het vergroten van de instroom van studenten krijgt Wageningen UR een plakplaatje van de juf. En een dikke kus erbij. Het aantal nieuwe universiteitsstudenten bedroeg 1100 in 2006 en het was de bedoeling om dat aantal te verhogen tot 1200 in 2010. Het werden er 2066. Een ongekend succes.
Succes kent natuurlijk vele vaders. We noemen er vier. Uit een studie blijkt dat de Wageningse thema's goed in de markt liggen: voeding & gezondheid is populairder geworden en klimaat en biobased werden ineens hot. De scholierencampagne onderscheidde zich van andere universiteiten: inhoudelijke waaiers die enkel interesse wekken, in plaats van dikke brochures met vooral lachende studenten. Verder gingen er dankzij de crisis sowieso meer mensen studeren. En natuurlijk Forum: de machtigste scholierenverleider van Wageningen.
Wetenschappelijke erkenning
Er waren mensen die zich hardop afvroegen of een universiteit die zo dicht op de toepassing zit, wel kon excelleren in fundamentele wetenschap. Die mensen hoor je niet meer. In het strategisch plan waren de doelstellingen: 20 publicaties in toptijdschriften als Nature en Science (30 geworden, check!); 20 Veni-, Vidi- of Vici-beurzen (29, check!); en één Spinozalaureaat (driemaal raak: Marcel Dicke, Willem de Vos en Marten Scheffer).
Niet op het to do-lijstje stonden de Europese ERC-grants van 2,5 miljoen, net zo interessant dus als de Spinozapremie. Vier ERC-beurzen gingen naar Wageningen: Willem de Vos, Martien Groenen, Martien Cohen Stuart, en Martin Scheffer.
Overigens zijn er ook talenten vertrokken, zoals entomoloog Bart Knols die zijn eigen onderneming begon.
Bezuiniging LNV
Na het verschijnen van het Strategisch Plan kwam er voor DLO de doelstelling bij om een bezuiniging van LNV op te vangen. LNV kortte de DLO-instituten met 15 miljoen euro, zeg maar 150 arbeidsplaatsen. Een reorganisatie werd gelukkig voorkomen: de DLO-ers wisten snel nieuw geld te vinden bij provincies, EU en bedrijven.
Het grootst waren de gevolgen voor Alterra - het natuurinstituut lag stevig aan de borst bij LNV. Maar Alterra wist de klap goed op te vangen. Terwijl de omzet gelijk bleef, namen de inkomsten van buiten het ministerie in drie jaar toe van dertig naar vijftig procent. Alterra doet nu meer onderzoek met aardgasbaten en voor de EU, provincies en kleine stichtingen en verenigingen. Maar Alterra moet niet te vroeg juichen: de overheid besteedt aardgasbaten niet meer aan onderzoek en provincies geven steeds minder geld uit aan natuuronderzoek.
NIET GEHAALD/BLIJVEN STAAN
Meer VHL-ers naar universiteit
Het percentage VHL-afgestudeerden dat doorstroomt naar de Wageningse universiteit moest stijgen van 9,5 naar 12 procent. Het absolute aantal is toegenomen, maar het percentage is zelfs licht gedaald...
Er zouden doorstoomprogramma's komen waarin hogeschoolstudenten worden klaargestoomd voor de universitaire master. Dat bleek een brug te ver. De aansluitmogelijkheden verschillen sterk per master en de aantallen zijn zo klein dat het relatief veel werk bleek.
Daarom is nu maatwerk het idee. De VHL-er met universitaire ambities, krijgt een jaar voor afstuderen bezoek van de studiebegeleiders van hogeschool en universiteit. De student kan vervolgens zijn vierde jaar zo inrichten dat deze goed aansluit bij de master.
Meer vrouwelijke hoogleraren
Ook in Wageningen moest het glazen plafond aan diggelen. Het aantal vrouwelijke hoogleraren was 8 procent en moest naar 11 procent (gewone hoogleraren, dus geen persoonlijk of buitengewoon hoogleraren). Maar de teller staat nu op 8,7 procent. Het glazen plafond heeft dus hooguit wat haarscheurtjes gekregen.
Is er wel actie ondernomen? Ja, voortaan zit er altijd een vrouw in de benoemingscommissie, en als een kandidate vanwege kinderen een periode minder gewerkt heeft, wordt haar publicatiescore gecorrigeerd voor het aantal gewerkte jaren.
Overigens is het aantal vrouwelijke persoonlijk hoogleraren (mogen wel promovendi begeleiden maar hebben nog geen eigen leerstoelgroep) wel flink gestegen, naar 28 procent. Mogelijk een voorbode van een definitieve doorbraak.
Kennis verkopen
Het verwaarden van kennis is nauwelijks gelukt. Tenminste niet zoals verwoord in het Strategisch Plan. De opbrengst uit octrooiverkoop, licenties en startende bedrijven (spin outs) zou nu 3 miljoen euro per jaar moeten zijn. Het is ongeveer een miljoen.
De Wageningen Business Generator moest kennis te gelde maken, maar al snel werd duidelijk dat WBG de marktwaarde van nieuwe kennis moeilijk kon verzilveren. In 2008 is WBG ontmanteld en sindsdien ligt kennisvalorisatie weer bij de kenniseenheden - dicht bij de werkvloer..
Ook zijn de verwachtingen bijgesteld. Tien jaar geleden was de gedachte dat universiteiten flink konden profiteren van octrooien en startende bedrijven. Maar ook in voorbeeldland VS is gebleken dat dit soort opbrengsten beperkt blijven.
Veel effectiever blijkt kennisvalorisatie via de bedrijven waar je toch al contact mee hebt. Want waarom kiezen voor de trage en onzekere weg van octrooien en spin outs, als het ook rechtstreeks kan? Juist Wageningen UR beschikt over een stevig netwerk van ondernemingen.
Engels als voertaal
In 2006 was het de bedoeling dat at this very moment Engels de formele voertaal zou zijn. Maar de medezeggenschap ging ervoor liggen. Nu worden alle officiële documenten vertaald, maar dat is duur en zet internationale medewerkers op een achterstand. Bestuurder Aalt Dijkhuizen heeft aangekondigd dat hij de komende jaren weer op de deur zal kloppen. Overgaan op het Engels blijft dus op de to do-lijst.

Re:ageer