Organisatie - 26 juni 2008

De eeuwige student nieuwe stijl

We kennen hem allemaal uit verhalen van oude tantes en ooms: de eeuwige student. Onmiddellijk zien wij beelden voor ons van bezopen corpsballen die door de stad zwalken en nachtelijke discussies voeren aan de bar van een studentenvereniging. Maar hoe ziet de eeuwige student anno 2008 eruit? En bestaat hij eigenlijk nog wel?

Gijsjaap Pruis, gestopt na negen jaar studeren.
Gijsjaap Pruis, gestopt na negen jaar studeren.

Foto: Bart de Gouw

De Leidse studentenpartij Bewust en Progressief – te vergelijken met de Wageningse Progressieve Studenten Fraktie (PSF) - legde in 2005 een krans voor de Eeuwige Student. De bijbehorende grafrede was een protest tegen de plannen van toenmalig staatssecretaris Rutte om leerrechten in te voeren, bedoeld om studenten sneller te laten studeren.
Van leerrechten is het uiteindelijk niet gekomen. Maar politici en onderwijsbestuurders blijven plannen maken om studenten voort te laten maken, van een hoger collegegeld tot een bindend studieadvies voor langstudeerders. Het politieke klimaat is kortom niet gunstig voor de eeuwige student. Als we de roddels mogen geloven, bestaat hij in Wageningen echter nog wel. Iedereen kent wel een legendarische ouwe lul die maar niet op wil schieten.
En ook uit de cijfers van Wageningen Universiteit blijkt dat er nog behoorlijk wat ouderejaars ingeschreven staan. Op een totaal van 4664 studenten zijn er 301 zesdejaars, 180 zevendejaars en 188 mensen die al acht jaar of langer studeren. Rest de vraag wie deze plakkers eigenlijk zijn. En waarom duurt het zo lang voor ze hun bul halen? Zes Wageningse ‘ervaringsdeskundigen’ geven antwoord.

Bewuste keuze
Ik ben geen eeuwige student, maar iemand die wat langer studeert. Dat zeggen bijna alle ouderejaars meerdere malen tijdens de interviews. ‘Het grootste deel van mijn vertraging is bewust’, verduidelijkt zevendejaars Biotechnologie Niels Wheeler. ‘Mijn eerste vertraging liep ik op doordat ik in de introductiecommissie van studentenvereniging SSR-W ging. En omdat ik daarna, na mijn derde studiejaar, niet goed wist wat ik met mijn studie aanmoest, ben ik ook nog een jaar in het bestuur gegaan. Dat was erg leerzaam en leuk, dat kan ik iedereen aanraden.’
Meer vertraging liep Niels op doordat hij een mobiel practicum gaf en daarna een nieuw mobiel practicum opzette. Onbedoelde studievertraging was er nauwelijks. ‘Als ik over twee weken klaar ben met mijn studie, heb ik in totaal vier maanden vertraging opgelopen waar ik niet bewust voor heb gekozen.’
Andere geïnterviewden vertellen vergelijkbare verhalen. Zo heeft Inge Luyten, zesdejaars Biologie, gekozen voor een jaar bestuur bij Unitas, twee maanden reizen in Thailand en drie maanden werken om haar studie opzettelijk wat te vertragen. ‘Ik was nog zo jong toen ik klaar was met mijn bachelor. Als ik netjes door zou studeren zou ik op mijn 22e al een masterdiploma hebben. Bovendien is je studententijd dé tijd om van alles te leren en proberen. Bij alles wat ik deed had ik het gevoel: nu kan het nog.’
Studentenraadslid Edwin Zea Escamilla van de PSF is het hiermee eens. Ook hij heeft heel wat vertraging opgelopen door actief te zijn in allerlei verenigingen en besturen. ‘Dat was in Colombia zo en hier nog steeds. Ik ben 31 en klaar met studeren, maar ik zit nu nog een jaar in de PSF. Omdat ik het leerzaam vind.’

Studieswitch
Natuurlijk is niet alle studievertraging een kwestie van bewust kiezen en je cv pimpen. Daar kan Josien Hissink, zevendejaars Communicatiewetenschappen over meepraten. ‘Na drie jaar studeren en een jaar Unitasbestuur besloot ik de vakken die ik voor mijn eerste studie Landschapsarchitectuur had gedaan om te zetten in een vrije bachelor. Met nog een extra jaar vakken volgen, kon ik op die manier een master Communicatiewetenschappen halen. In het begin was het helemaal niet leuk, maar uiteindelijk ben ik blij dat ik deze studieswitch heb gemaakt. Door het besluit te stoppen met mijn studie en daarna zelf wat anders te regelen, ben ik een stuk wijzer geworden.’
De studieloopbaan van Gijsjaap Pruis verliep nog iets minder soepel. Na negen jaar Huishoud- en consumentenwetenschappen is hij 31 en gesjeesd zoals dat heet - gestopt zonder diploma. ‘De voornaamste oorzaak is, denk ik, dat de studie niet bij mij paste. Ik wist na mijn eindexamen niet goed wat ik wou, en daarom leek een brede studie me wel wat. Na mijn tweede jaar was ik studiemoe en ben ik in het bestuur van SSR-W gegaan. Dat vond ik een stuk leuker dan studeren. Toen ik in mijn vierde jaar weer begon, bleek mijn studie niet meer te bestaan. Dat was Bedrijfs- en consumentenwetenschappen geworden. Ik kwam moeilijk op gang, waardoor ik veel vertraging op liep. Het werd steeds moeilijker om mijn oude vakken in te halen want die werden steeds minder vaak gegeven. Ook had ik geen studiegenoten meer die samen met mij door de studie heengingen’, vertelt Gijsjaap.
‘Ik heb geen spijt van mijn studietijd, ik heb er veel van geleerd. Waar ik wel spijt van heb, is dat ik niet eerder ben gestopt, dan had ik misschien makkelijker iets anders kunnen gaan doen. Maar ik was zó koppig. Ik wist dat ik het kon, ik was intelligent genoeg. Maar intelligentie is niet genoeg, je moet je studie ook leuk vinden.’
Gijsjaap werkt nu fulltime in de Vlaamsche reus. Het begon als bijbaan om zijn studie te kunnen bekostigen. ‘Je krijgt op het laatst natuurlijk geen studiefinanciering of lening meer. Toen ben ik parttime in de Vlaam gaan werken. Wat weer niet goed was voor mijn studievoortgang.’
Ook de andere ouderejaars studenten hebben altijd naast hun studie gewerkt. Dat lijkt een vereiste als je langer over je studie wilt doen. Wat opvalt is dat baantjes bij Wageningen UR erg in trek zijn. ‘Mijn WUR-baantjes verdienden erg goed. Bovendien was het ontwikkelen van het mobiele practicum inhoudelijk interessant’, vertelt Niels.

Ouwe zak
En hoe is het om zo’n tijd in Wageningen rond te hangen, wordt dat niet saai? Nee, zeggen alle geïnterviewden. Anne-Marie Kortleve woont hier nu acht jaar. Ze volgde in Wageningen een hbo-opleiding en bleef voor haar master. ‘Ik heb me nooit verveeld. Ik ben nu zeven jaar lid van SSR. Ik kom er nog steeds, maar tot diep in de nacht feesten doe ik niet zo vaak meer. Ik hang nu meestal aan de bar.’
Ook Josien heeft het altijd leuk gehad in Wageningen. ‘Ik ben non-stop zeven jaar in Wageningen geweest. Inmiddels woon ik hier samen met mijn vriend. Het bevalt me prima. Op Unitas kom ik niet vaak meer. Daar voel ik me soms echt een ouwe zak.’
De meeste studenten zijn na hun lange studietijd echter wel toe aan een verhuizing. Zo ook Anne-Marie. ‘De meeste van mijn vrienden zijn al aan het werk en wonen hier niet meer. Het is voor mij ook wel tijd, ik heb zin in een baan.’
Werk in zicht dus. Niet echt een kenmerk van een eeuwige student. Misschien zijn deze langstudeerders ook eerder slimme carrièreplanners dan studentikoze lamlullen. Niels en Anne-Marie hebben al voordelen ondervonden van hun lange studententijd met veel activiteiten naast hun studie. Anne-Marie is uitgekozen door ontwikkelingsorganisatie ICCO voor een programma in Brazillië en Niels werd geselecteerd voor een business course van multinational DSM. ‘Alle 28 studenten die geselecteerd zijn, hebben een vergelijkbare studietijd gehad als ik. Als je bij een sollicitatie kan vertellen dat je in je zeven studiejaren veel extra dingen hebt gedaan, werkt dat in je voordeel.’
Maar waar zijn de legendarische lamlullen uit alle roddels dan? Bestaan ze wel? Na dagen rondbellen zijn er twee eeuwige studenten getraceerd die voldoen aan het clichébeeld. Beiden reageren echter niet op een oproep mee te werken aan dit artikel. ‘Dat kan ik me wel voorstellen,’ zegt Gijsjaap. ‘Als je studie echt niet loopt, is het laatste waar je zin in hebt dat iedereen zich ermee gaat bemoeien.’

Re:ageer