Student - 29 mei 2019

'De duurzame gedachte is onze religie’

tekst:
Geert van Zandbrink
3

Het is een verhaal dat hij al heel lang wilde schrijven en waar hij tussen de andere colums door op heeft gebroed. Blogger Geert van Zandbrink buigt zich dit keer over de vraag of het niet bekrompen is dat we ons beperken tot de duurzame gedachte.

 Hoe vaak heb jij hem al gezien, de definitie van duurzame ontwikkeling volgens het Brundtland rapport? “Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs,” voor de zoveelste keer zag ik de wonderlijke schuingedrukte letters op de beamer staan tijdens een introductiecollege. Deze keer zette het me aan het denken en voor ik het wist zat ik in een existentiële crisis over het geloof in de duurzame gedachte.

Duurzaamheid, het handelsmerk van Wageningen. Het bekruipt je langzaam tijdens je studiejaren, als het je niet al volledig heeft overgenomen voordat je je middelbare school verruilt voor de universiteit. Alle opleidingen aan de WUR passen binnen de Wageningse thema’s, in introductievakken van de verschillende opleidingen zal het aspect ‘duurzaamheid’ altijd worden belicht en gedurende je hele studiecarrière zul je nooit eens een vak hebben dat enkel theorie behandelt.

Zelfs een doodgewoon vak als bestuurskunde gebruikt als voorbeeld van complexe beleidsvorming het klimaatprobleem en de opgaven bij statistiekvakken gaan over uitstoot van broeikasgassen. De duurzame gedachte is een soort religie waarvan elk college een poging tot bekering lijkt. We worden opgeleid tot duurzame denkers, waar we vaak heel blij mee en trots op zijn. We voelen ons waardevol in een wereld die zich langzaam maar zeker bewust wordt van de noodzaak van ‘sustainable development’.

In de rest van Nederland is de duurzame gedachte niet zo ver ontwikkeld als in Wageningen. Er bestaat onzekerheid over de omvang van het probleem, sommigen ontkennen zelfs het bestaan van een klimaatprobleem. Die andere kant wordt op de WUR zelden belicht, behalve dan wellicht om het af te doen als een belachelijke overtuiging.

Soms vraag ik me af of het niet bekrompen is van de WUR om zich zo te beperken tot de duurzame gedachte. Aan de andere kant ben ik me ervan bewust dat het nodig is dat er een heleboel meer wordt gedaan om het klimaat te beschermen. Het geloof moet verspreid worden, zou ik haast zeggen. Maar is dat wel zo? Of ben ik daar alleen maar van dat geloof doordrongen door mijn Wageningse opleiding? En kan ik daar ooit wel een objectief antwoord op geven?

Re:acties 3

  • Leo van der Heijden

    En in aanvulling op bovenstaande:

    https://www.duurzaamnieuws.nl/verduurzaming-vraagt-om-verinnerlijken/

    Reageer
    • Toon van Eijk

      Inderdaad, verduurzaming vraagt bovenal om verinnerlijking, oftewel om bewustzijnsontwikkeling of spirituele ontwikkeling.
      Zie voor een poging om wetenschap en spirituele ontwikkeling te combineren:
      Van Eijk, T. (1998). Farming Systems Research and Spirituality. An analysis of the foundations of professionalism in developing sustainable farming systems. PhD thesis, Wageningen Agricultural University, The Netherlands. http://edepot.wur.nl/121226

      Zie ook de recente serie bijeenkomsten van Otherwise over 'inner sustainability': www.otherwisewageningen.nl

  • Leo van der Heijden

    Beste Geert,

    Interessante vragen die je jezelf stelt. Eén vraag wil ik nog toevoegen, om de discussie nog wat levendiger (en verwarrender) te maken.

    Moet ik mij als verantwoordelijk voelen voor het welzijn van andere mensen (of dieren)?

    Hoewel vrijwel iedereen het politiek correcte antwoord "Ja" zal geven, betwijfel ik toch of veel mensen dit antwoord wel consequent vertalen in hun gedrag.

    Veel mensen voelen zich wel verantwoordelijk voor mensen in hun nabijheid. Maar voor mensen veraf, in afstand of tijd (mensen in de toekomst), wordt het al moeilijker.

    In eerste instantie ligt de oplossing in kennis: wat heeft mijn gedrag voor gevolgen voor anderen. Daarna volgt de morele beslissing om je wel of niet verantwoordelijk te voelen en je gedrag wel of niet aan te passen.

    Als je je echt verdiept in wat de essentie van je leven inhoudt dan zal deze beslissing niet moeilijk zijn.

    De rol van WUR is kennis over de klimaatcrisis zo veel mogelijk te objectiveren en te verspreiden. Daarom lijkt me het goed dat dit zo sterk verweven is in ons onderzoek en onderwijs.

    Reageer

Re:ageer