Wetenschap - 21 juni 2001

De beste appel hangt hoog in de boom

De beste appel hangt hoog in de boom

"Dit zat er aan te komen", zegt dr. ir. Anton de Jager. "Bijna niemand koopt nog appels omdat ze zo lekker zijn. Mensen kopen appels omdat ze gezond zijn. Dus als je een betere appel wilt maken, moet je naar die gezondheidswaarde kijken." De Jager, verbonden aan het Praktijkonderzoek Plant & Omgeving in Randwijk, begeleidde de Egyptische pomoloog Mohamed Abdel-Ghani Awad, die achterhaalde hoe je appels twee keer zo gezond kunt maken.

Appels zijn een belangrijke bron van stoffen die waarschijnlijk beschermen tegen veroudering, hart- en vaatziekten en kanker. De meeste daarvan zitten in de schil. De stoffen waar Awad vooral naar keek, waren quercetine, catechines en anthocyaan, die allemaal behoren tot de flavono?den. De beste manier om meer flavono?den in de appels te krijgen, ontdekte Awad, was om vruchten meer licht te laten krijgen. "Appels in de top van de boom bevatten twee keer zoveel anti-oxidanten als appels die tussen de bladeren hangen", zegt Awad. "De hoeveelheid van de krachtigste flavono?de, quercetine, is zelfs drie keer zo hoog." Kwekers zouden daarvan gebruik kunnen maken door de grond van hun boomgaard met zilverfolie te bekleden. "Niet omgevingsvriendelijk", denkt De Jager. "Door de bomen wat verder uit elkaar te zetten of anders te snoeien, kun je hetzelfde effect bereiken." Een andere mogelijkheid is om appels te sorteren op kleur. Hoe meer blos een appel heeft, des te meer licht heeft hij gekregen - en des te meer beschermers zitten in de schil.

"Als kwekers nog gezondere appels willen, zullen ze moeten veredelen", vindt Awad. Dat baseert hij op de verschillen die hij vond tussen de bestaande appelrassen. Een Jonagold bevat bijvoorbeeld veertig procent meer flavono?den dan Elstar. In een Elstar zit daarentegen weer zestig procent meer quercetine. Het praktijkonderzoek hoopt binnenkort in een EU-project te gaan zoeken naar appels die meer flavono?den bevatten.

Awad vertrekt binnenkort naar Egypte. Daar zal hij als onderzoeker bij de universiteit van Mansoura, samen met zijn Wageningse begeleiders, verder werken aan het onderzoek van flavono?den in fruit. "Dat hoeven niet pers? appels te zijn. Ik denk ook aan guaves, mango's en druiven."

Op korte termijn zal Awads onderzoek worden gebruikt in de voorlichting van de consument. "De boodschap is dat het schillen van appels afbreuk doet aan de gezondheidswaarde", zegt De Jager. "Maar dat geldt natuurlijk alleen als de consument ervan op aan kan dat er geen bestrijdingsmiddelen op de schil zitten." | W.K.

Awad promoveert op 26 juni bij prof. dr. Wim Jongen, hoogleraar Productontwerpen en kwaliteitskunde, en prof. dr. Linus van der Plas, hoogleraar Plantenfysiologie.

Re:ageer