Wetenschap - 27 april 1995

De Wereld wordt in oude luister hersteld, nu de promotie nog

De Wereld wordt in oude luister hersteld, nu de promotie nog

Hotel De Wereld krijgt een nieuwe toekomst. Congressen en symposia rond de thema's vrede en veiligheid moeten georganiseerd worden vanuit het rijksmonument. Er komen semi-permanente tentoonstellingen en de oorspronkelijke serre van het hotel wordt herbouwd. Van mei tot september is er een tentoonstelling over de capitulatie. En buiten legt de gemeente Wageningen het 5 mei plein aan. Heeft Wageningen er een toeristische attractie met inhoud bij?


Hotel de Wereld staat sinds kort in Madurodam, inclusief een defile van oorlogsveteranen en het bevrijdingsmonument op schaal. De kosten, een kleine 130.000 gulden werden door de gemeente Wageningen, Landbouwuniversiteit, De Bank Nederlandse Gemeenten en de stichting Fondsenwerving Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers bijeen gebracht. Maar Hotel De Wereld staat niet in Madurodam om mensen naar Wageningen te trekken zodat zij met eigen ogen de capitulatiezaal inclusief onderhandelingstafel en -stoelen kunnen aanschouwen, aldus gemeentevoorlichtster E. Speet. Het is slechts passieve promotie van Wageningen.

Ondertussen investeert de gemeente Wageningen 588 duizend gulden in een snelle aanleg van het 5 mei plein. Een idee uit ondernemerskring en tegelijk passend in het weren van sluipverkeer uit de binnenstad. Op initiatief van vormgever A. de Groot van Futura en Partners, woonachtig tegenover De Wereld, en directeur Openbare Werken C. Oosterwijk wordt het fietspad over het plein voorzien van randen uit glas. Daarop komen literaire teksten die de emotie van oorlog en vrede tot uitdrukking brengen, de tand des tijds doorstaan en de specifieke betekenis van 5 mei voor Wageningen en Europa weergeven." De randen lichten op omdat achter het glas, in de randen, lampen worden aangebracht; het licht dat vrijheid symboliseert. Aldus de notitie van Oosterwijk aan Burgemeester en Wethouders die het idee omarmden.

Jonge bouwvakkers

Bovendien zijn enkele Wageningers, waaronder voormalig rector-magnificus en emeritus hoogleraar dr ir F. Hellinga en ir J.J. Endtz, gepensioneerd president van de raad van bestuur van de Hollandsche Beton Groep, druk doende de serre die in de Tweede Wereldoorlog sneuvelde herbouwd te krijgen. Het ziet er naar uit dat de middelen daarvoor door particulieren, bedrijven en door medewerking van eigenaresse Landbouwuniversiteit bijeen kunnen worden gebracht: Een stichting die zich bezig houdt met de opleiding van jonge bouwvakkers heeft een substantiele bijdrage toegezegd, mits de overheden niet afzijdig blijven. Ook is de Rijksdienst voor de Monumentenzorg uit Zeist in principe akkoord met de aanbouw aan het, uit 1852 stammend, pand", vertelt Endtz over de voortgang.

De initiatiefnemers, die allen de oorlog bewust meemaakten, schrijven in de brochure van de door hun in het leven geroepen stichting Nationaal Erfgoed Hotel De Wereld over hun andere doelstelling: Nu, 50 jaar na de bevrijding maakt eerbiedig herdenken meer en meer plaats voor actief overdenken. De Wereld gaat daarin anders dan voorheen het hele jaar door een belangrijke rol vervullen." Nieuwe generaties moeten, met de lessen uit het verleden, worden gewezen op de huidige aanslagen op vrede, veiligheid en vrijheid. Daarvoor moeten congressen en symposia georganiseerd worden en krijgt veiligheid een speciale invulling met een hoogleraar disastermanagement aan de LU. Een nog heel nieuw wetenschapsgebied dat zich moet richten op systematische hulpverlening, opvang van de bevolking en rehabilitatie van getroffen gebieden".

Het geld voor de symposia en de hoogleraar met staf moeten komen uit de rente van een fonds van enkele miljoenen guldens. De initiatiefnemers hebben zich daarvoor verzekerd van de steun van een comite van aanbeveling met ondermeer de minister van Defensie dr ir J. Voorhoeve, als voorzitter oud-minister president mr B.W. Biesheuvel, de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer, de voorzitters van VNO en FNV en, op alfabet nummer 17, dr ir M.P.M. Vos, voorzitter van het college van bestuur van de Landbouwuniversiteit. Op het hoogste maatschappelijke niveau wordt gelobbied en enige toezeggingen zijn al binnen. Endtz stelt verder dat diverse grote bedrijven een bijdrage in overweging hebben.

Dus als al deze plannen slagen krijgt Wageningen een nieuw bruisend centrum van nationaal belang dat vele (dagjes-)mensen zou kunnen trekken. Maar Endtz remt dit optimisme af; het onderwijs op wetenschappelijk niveau is het eerste belang. Niet het promoten van De Wereld als capitulatie-vrede-en-veiligheid-museum inclusief horeca; want die ruimte is er niet, meent Endtz.

Grand-Cafe

Vormgever De Groot denkt hier anders over. Hij ziet wel degelijk mogelijkheden om horeca te combineren met herdenken. De ondernemer en ex-kroegbaas van Troost in de jaren tachtig, ziet al een terras voor de serre en op het 5 mei plein: Studentenzaken vertrekt op termijn uit De Wereld, dus daarmee heb je ruimte voor de hoogleraar disastermanagement. Die congressen en symposia organiseer je in het IAC of de Aula. De hele benedenverdieping van De Wereld, de centrale hal, kelder en kleine capitulatiezaal kunnen onderdeel worden van een Grand-Cafe. Bij de inrichting kun je bijvoorbeeld in het meubilair verwijzen naar de historische betekenis van De Wereld."

Het voormalig Hotel blijft daarmee geschikt voor de lezingen en vergaderingen van Studium Generale en kan tegelijk voorzien in de behoefte aan een Faculty-club. Een ontmoetingsclub voor ondermeer de diverse nationaliteiten aan de LU. Die behelpen zich nu nog met een verbouwde boerderij aan de Marijkeweg. Verder zit Wageningen volgens velen verlegen om een modern restaurant, De Groot: Dus de keuken van Jan Steen combineren met de ambiance van De Wereld. Want voeding past bij de Landbouwuniversiteit."

Ook H. Burgersdijk van het gelijknamige reis- en organisatiebureau denkt dat De Wereld een meerwaarde kan krijgen. De organisator van de Van Berg tot Bergraces verwijst naar de 6.000 hardlopers die het bevrijdingsvuur uit Wageningen ophalen en naar 350 dorpen en steden brengen in de nacht van 4 op 5 mei: Dit is nu de achtste keer en het is een geweldige promotie van Wageningen. Die mensen weten dat ze vanaf De Wereld vertrokken zijn; De Wereld is Wageningen en als die mensen een volgende keer in de buurt zijn dan komen ze nog een keer kijken." In de buurt kan men dan zijn vakantie houden op de Veluwe. Nog steeds vakantiegebied nummer een in Nederland met zo'n 1 miljoen toeristen jaarlijks.

Burgersdijk meent dat die dagjesmensen goed ontvangen moeten worden in De Wereld en zich ook moeten verpozen. De middenstand kan dat uitbuiten: Neem Lourdes, dat is natuurlijk het andere uiterste met al z'n winkeltjes vol Mariabeeldjes. Maar enige samenhangende promotie van dit Wagenings symbool ontbreekt. Neem Oosterbeek, die buit de jaarlijkse Airborne-wandeltocht, ter herdenking van de slag om Arnhem, prima uit. Het chique restaurant bij Hotel Hartestein is inmiddels een brasserie. Dagjesmensen nemen nu eenmaal eerder een eenvoudig hapje dan dat ze voor 60 gulden dineren."

Wij-gevoel

Burgersdijk vindt dat tot de verbeelding sprekende symbolen, zoals De Wereld, het wij-gevoel in Wageningen kunnen versterken. Hij noemt ook andere aansprekende elementen zoals het uiterwaarden-landschap, het Arboretum waar geen uitleg of uitspanning is, of de bijzondere architectuur van de LU-gebouwen: Als je dat wilt communiceren moet je dat veel en vaak naar buiten brengen. Vergeet niet dat mensen thuis alles hebben; een hapje, een drankje en de televisie. Dus je moet ze trekken. Daarom delen wij ieder jaar zo'n 50.000 tasjes uit met informatie over de verschillende Van Berg tot Bergraces. Vorig weekend nog bij de Marathon van Rotterdam."

Promotie van Wageningen ligt ook in handen van de VVV. In Ede verklaart medewerker W. Woudsma dat deze week voor de zestiende maal de capitulatiewandeltocht wordt georganiseerd, inclusief lesbrief voor leerlingen uit het basisonderwijs. En binnenkort verschijnt een folder over bezienswaardigheden in Wageningen. Maar de VVV is slechts doorgeefluik naar de media of wij organiseren op verzoek van de middenstand bijvoorbeeld braderieen. Wij kunnen niet zelf het initiatief nemen om bijvoorbeeld Hotel De Wereld te promoten. Wij moeten onze neutraliteit bewaren." Volgens Woudsma staat buiten kijf dat de promotie van bijvoorbeeld Hotel De Wereld beter kan. Voorwaarde is dat de ontvangst en informatie over vrede en veiligheid en in het bijzonder de capitulatie toegankelijker is.

Eigenaresse van De Wereld, het college van bestuur van de Landbouwuniversiteit, heeft vooralsnog geen ideeen om De Wereld meer te laten zijn dan onderdak voor de beoogde hoogleraar disastermanagement. En bij Studium Generale, door de stichting omarmd als vruchtbare omgeving voor het organiseren van symposia, hebben ze al iemand rondgeleid die wel trek had in horeca in De Wereld. Maar die is niet weer teruggekomen.

Contactadres van de stichting is: Postbus 458, 6700 AL Wageningen, tel 08370-20310

Re:ageer