Wetenschap - 1 januari 1970

De Marke

De Marke

De Marke

Proefbedrijf De Marke wil laten zien hoe een gespecialiseerde melkveehouderij milieuvriendelijk en toch rendabel kan zijn. Het heeft een locatie gevonden waar de milieuproblemen het grootst zijn en de mogelijkheid om rendabel te boeren het kleinst: op zandgrond in de Achterhoek, Hengelo. Het bedrijf valt bestuurlijk onder het Praktijkonderzoek Rundveehouderij, Schapen en Paarden (PR). Maar in het onderzoek zijn het Instituut voor Agrobiologisch en Bodemvruchtbaarheidsonderzoek (AB-DLO), het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) en het PR gelijkwaardige partners

Voordat de Marke werd gebouwd, zijn eerst de doelstellingen opgesteld. Het bedrijf wil bijvoorbeeld een ammoniakemissie halen die zeventig procent lager is dan op het gemiddelde melkveebedrijf in 1980. Er mag maximaal vijftig milligram nitraat per liter grondwater voorkomen - dit is 75 procent lager dan op gangbare bedrijven. En er mag zich geen fosfaat ophopen

Een ander doel is het halen van een melkproductie van meer dan achtduizend kilogram melk per koe per jaar. Het idee hierachter is dat een hoge melkproductie samengaat met een efficiënte benutting van het voer. Door die betere benutting, en doordat er minder koeien nodig zijn om het melkquotum vol te melken, ontstaat er ruimte om een deel van het krachtvoer zelf te telen

Het bedrijf maakt ook krachtvoer in de vorm van maïskolvensilage (MKS). Van de 24 hectare maïs worden van zeven hectare de kolven machinaal geplukt, gehakseld en ingekuild. Dit MKS bevat veel energie en zetmeel en weinig fosfor en kalium. Het restant, het energiearme stro, gaat naar de droogstaande koeien en de dragende pinken

Om de nitraatuitspoeling te verminderen, teelt de Marke Italiaans raaigras onder de maïs. Het raaigras neemt de stikstof op die vrijkomt bij de vertering van organische stof. Door het inzaaien van gras is de uitspoeling van stikstof op De Marke zo laag dat voldaan wordt aan de kwaliteitseisen van drinkwater. In het najaar weiden de pinken op het gras in de maïsstoppel. Vergeleken met gangbare bedrijven verbruikt De Marke vijftien procent minder kunstmest en vijftig procent minder aangekocht voer

De Marke haalt haar doelstellingen voor stikstof- en fosfaatverlies niet helemaal. In 1997-1998 ligt het stikstofoverschot 25 kilo boven de doelstelling van 125 kilo per jaar. Gangbare bedrijven met een vergelijkbare melkproductie per hectare hebben een overschot van 417 kilogram

De koeien zijn in grote lijnen even gezond als de koeien op andere proefbedrijven. Wel komen er relatief veel klauwaandoeningen voor. Mogelijke oorzaken hiervan zijn de emissiearme dichte vloer en de beperkte beweiding

De Marke heeft berekend wat het kost om zo stringent de milieudoelen na te streven. Het milieu kost vijf cent per kilo melk

NaamIr. A.P. MinderhoudhoeveDe Marke

LiggingSwifterband, FlevopolderHengelo, Gelderland

Begin systeemonderzoek19961992

Oppervlakte134 ha55 ha

Grondsoortkleizand

Soort bedrijfgemengdmelkvee

Aantal dieren90 melkkoeien80 melkkoeien

60 ooien

Melkproductie8.500 kg per koe per jaar8.800 kg per koe per jaar

5.700 kg per ha per jaar12.000 kg per ha per jaar

Stikstofoverschot 90 kg per ha per jaar151 kg per ha per jaar

Fosfaatoverschot 30 kg per ha per jaar-3 kg per ha per jaar

Aangekocht krachtvoer15 kg per 100 kg melk14 kg per 100 kg melk

Kunstmestgift (N)70 kg per ha per jaar75 (1994/1995)

Re:ageer