Wetenschap - 1 januari 1970

De Chinese lessen

Een gezamenlijk bachelorprogramma met de Chinese Agricultural University (CAU). Het leek dé manier om Wageningen UR internationaler te maken en tegelijkertijd de teruglopende studentenaantallen op te krikken. Maar enkele maanden na de komst van de eerste 74 Chinese BSc’ers klaagden docenten en studenten steen en been. Een groot deel van de nieuwkomers sprak nauwelijks Engels en begreep de leerstof niet. Nu, twee jaar later, studeren de eerste BSc’ers uit China af. Een terugblik.

In de loop van de jaren negentig kwamen er steeds minder Nederlandse vwo’ers in Wageningen studeren. De internationale masteropleidingen deden het daarentegen erg goed, en daarom rees het plan om na de invoering van het bama-stelsel in 2000 ook bacheloropleidingen voor buitenlandse studenten aan te bieden. Dit resulteerde in de samenwerking met de CAU in Peking.
De universiteit stond bekend als de beste universiteit van China op het gebied van landbouw, en de verwachtingen waren dan ook hooggespannen. ‘We mogen blij zijn dat studenten van zo’n hoog niveau op onze universiteit komen studeren’, zo liet projectleider drs. Theo Douma destijds in Wb optekenen. Met de samenwerking liep Wageningen voor op andere Nederlandse universiteiten. En na deze pilot zouden ook met andere buitenlandse universiteiten overeenkomsten worden afgesloten.

Zoutzuur
Zo ver is het echter niet gekomen. Het merendeel van de 74 Chinese studenten bleek niet mee te kunnen komen met het onderwijs in het tweede jaar van de Wageningse bachelor, ondanks het feit dat ze in eigen land twee voorbereidende jaren achter de rug hadden. ‘Ze missen voorkennis en vragen de stomste dingen aan de practicumassistenten, die daardoor geen tijd meer hebben voor ons’, klaagde een Nederlandse student eind 2003 in Wb.
Ook deden er geruchten de ronde dat de studenten nachtenlang computerspelletjes zouden spelen. En door een gebrek aan laboratoriumvaardigheden ontstonden enkele gevaarlijke situaties tijdens practica. Zo morste een Chinese student geconcentreerd zoutzuur op zijn hand toen hij zonder handschoenen aan het pipetteren was. De berichten over de slechte prestaties veroorzaakten met name binnen de Chinese gemeenschap veel opschudding.
Behalve een gebrek aan inhoudelijke kennis bleken de Chinese studenten vooral ook een taalprobleem te hebben. Hun Engels was veel slechter dan verwacht. Rien Bor van onderwijsmarketing werd op dat moment bij het project betrokken. Bor: ‘Een deel van de studenten bleek inderdaad niet aan onze verwachtingen te voldoen. Het contract dat destijds was afgesloten, bood geen mogelijkheden om studenten onder ons toezicht te laten testen. Nú weten we bijvoorbeeld dat bij een van de Engelse taaltesten in China massaal is gefraudeerd. Maar toen de studenten eenmaal in Wageningen waren, konden we ze niet meer terugsturen.’
In overleg met de CAU werd daarop besloten de instroom in China voor de studiejaren 2004 en 2005 stil te leggen en de studenten in Wageningen intensiever te begeleiden. Ook werden de criteria voor de Engelse taaltoetsen in China aangescherpt. Vorig jaar kwamen er daarom maar dertien Chinese BSc’ers naar Wageningen, en dit jaar bijna dertig. Deze nieuwe generaties studenten presteren aanzienlijk beter en door hun kleine aantal is ook het contact met hun medestudenten sterk verbeterd.

Nul studiepunten
Onlangs studeerden de eerste twee Chinese studentes van de lichting 2003 af. Zij hebben niet alleen de maand vertraging ingelopen die ze na aankomst hadden, maar zelfs extra vakken naast hun bachelorprogramma gedaan. Naar verwachting studeert ongeveer een derde van deze lichting binnen afzienbare tijd af.

‘In de toekomst zullen we niet meer massaal undergraduates naar Nederland halen’
Deze groep doet het net zo goed als de gemiddelde Nederlandse student. Van de overige studenten heeft zo’n beetje de helft te horen gekregen twijfelgeval te zijn. De andere helft kreeg het advies verder te gaan aan de hogeschool Larenstein of terug te keren naar China. Toch heeft het grootste deel van deze groep zich ook dit jaar weer ingeschreven in Wageningen. Daarbij zit ook één student die de afgelopen twee jaar nog helemaal geen studiepunten heeft gehaald.
Volgens Corine Nieuwenhuijzen, vierdejaars studente Biotechnologie en mentor van een groepje CAU-studenten, is de druk op de studenten groot. ‘De meeste Chinese studenten zijn hierheen gekomen met de bedoeling hier uiteindelijk ook hun MSc-diploma te halen. Die willen dus koste wat kost eerst hun bachelor halen. En door de één kind politiek zijn de verwachtingen van hun ouders erg hoog. Alles moet echt uit dat ene kind komen. Het is heel erg als je dan zonder diploma naar China terugkeert.’
Wettelijk is het niet mogelijk om de slecht presterende studenten van de universiteit te weren. Wel zou Wageningen universiteit haar medewerking kunnen weigeren aan de verlenging van hun visum, wanneer dit over twee jaar afloopt.
Ondanks de problemen uit het verleden zien studiebegeleiders, docenten en de meeste studenten de toekomst positief in. Corine Nieuwenhuijzen: ‘Studenten die te maken kregen met de problemen van de eerste groep, waren daarover heel boos. Dat moeten we nu maar eens vergeten. De meeste Chinese studenten zijn goed en gemotiveerd. Ze willen echt heel graag.’

Les
Dat vinden ook Zhao Jingjing en Dai Yue, die onlangs als eersten afstudeerden. Zhao: ‘Ook nu nog willen Nederlandse studenten soms niet met Chinese studenten samenwerken, omdat ze denken dat wij minder doen tijdens groepswerk. Ik hoop dat ze wat meer geduld hebben. Dan zullen ze zien dat dat niet waar is.’ Dai voegt toe: ‘China is de afgelopen jaren een stuk internationaler geworden. Er werken en wonen nu ook veel buitenlanders, waardoor Chinezen meer in contact komen met niet-Chinezen en andere culturen leren kennen.’
Door het stilleggen van het programma zullen er de komende twee jaar nauwelijks Chinese studenten naar Wageningen komen. Deze adempauze gebruiken de CAU en Wageningen Universiteit om nieuwe afspraken te maken voor de toekomst. Bor: ‘We zijn nu in overleg met Van Hall-Larenstein om te zien of we ons opleidingenaanbod kunnen samenvoegen en tot één overeenkomst met de CAU kunnen komen. En wat mij betreft gaan we studenten veel zwaarder testen in China zelf, voordat ze naar Nederland mogen komen.’
Wageningen Universiteit lijkt in ieder geval zijn les te hebben geleerd. Bor: ‘In de toekomst zullen we niet meer massaal undergraduates naar Nederland halen. We denken nu aan het opzetten van joint degrees waarbij we samenwerken met een goede partner ter plekke. Gezamenlijk besluiten we dan of de studenten naar Wageningen mogen komen. Zo weten we veel beter wat we in huis halen.’
De universiteit praat momenteel over een dergelijke samenwerking met, wederom, een Chinese universiteit.

Jasper Harms, foto Guy Ackermans

Re:ageer