Organisatie - 14 april 2010

Dans om de leerstoelen

Kenniseenheden doen voorstellen voor nieuw leerstoelenplan. Meningsverschil tussen hoogleraren en managers over beheer financiën en personeel.

13-HR-stoelen.jpg
De leeropdrachten van de Wageningse hoogleraren worden dit jaar weer tegen het licht gehouden ten behoeve van een nieuw leerstoelenplan. De vijf kenniseenheden hebben hun deelplannen eind maart aangeboden aan rector Martin Kropff. Die moet daar voor de zomervakantie een leerstoelenplan uit distilleren.
Daarbij geldt de spelregel Nieuw voor Oud: om een nieuw vakgebied te starten, moet eerst een gedateerde leerstoel worden opgeheven. Van die vernieuwing komt weinig terecht in de plannen van de kenniseenheden, melden betrokkenen. 'De regel Nieuw voor Oud is de dood in de pot voor de vernieuwing van de wetenschap', zegt een hoogleraar. Leerstoelgroepen zeggen niet graag over zichzelf of tegen elkaar dat ze oud zijn en vernieuwd moeten worden. Bij de regel Nieuw voor Oud is dit een voorwaarde. 'Niemand heeft daar zin in, zeker niet als er veel moet worden samengewerkt in de toekomst.'
En daar ziet het naar uit, want de managers bij de universiteit - de raad van bestuur en de algemeen directeuren - willen dat de leerstoelen worden geclusterd in grotere eenheden. Zo kunnen ze beter samenwerken bij onderwijs en onderzoek. Lichtend voorbeeld is de gecombineerde voedingsgroep van de hoogleraren Frans Kok, Pieter van 't Veer en Michael Muller.
Addertje
Klinkt op zich goed, vinden veel hoogleraren. Programmatisch samenwerken in grotere onderzoeksprojecten is prima. Clustering kan leiden tot een betere profilering van het vakgebied.
Er zit echter een addertje onder het gras. De managers willen ook de financiƫn en het personeel van meerdere leerstoelgroepen samenvoegen. 'En daar hebben de hoogleraren helemaal geen zin in', zegt een betrokkene. Stel je voor dat een leerstoelgroep verlies draait en moet inkrimpen. Tot nu toe was dit de verantwoordelijkheid van de hoogleraar en de algemeen directeur. Door zo'n tekort op het bord van het leerstoelencluster te gooien, zijn de andere hoogleraren opeens verantwoordelijk voor het tekort en de inkrimping. Daar passen ze voor.
In alle voorstellen van de kenniseenheden zijn de hoogleraren nu geclusterd, maar dit meningsverschil tussen managers en hoogleraren over de bevoegdheden van zo'n cluster wordt niet openlijk uitgesproken. 'Sorry, maar de directie heeft mij uitdrukkelijk verzocht hier helemaal niets over te zeggen', zegt een hoogleraar. Anderen willen alleen anoniem reageren.
Eigen toko
De grootte van de leerstoelenclusters loopt uiteen, zo blijkt uit de plannen van de kenniseenheden. Bij de Environmental Sciences Group zijn de achttien leerstoelen geclusterd in vijf centra of werkvelden, samen met inhoudelijk verwante DLO-afdelingen. Maar elke hoogleraar is daar nog gewoon verantwoordelijk voor de eigen toko. De Animal Sciences Group zou haar tien leerstoelen in drie clusters willen onderbrengen en Agrotechnologie en Voedingswetenschappen heeft de zeventien leerstoelen in vier clusters ondergebracht.
De Social Sciences Group wil de twintig leerstoelen onderbrengen in maar liefst acht clusters. 'We hadden eerst vier grote secties bedacht, waarbij alle economen en sociologen bij elkaar zaten', zegt een hoogleraar. 'Maar dat werd te groot en onwerkbaar. Je wilt clusters met hoogleraren die redelijk met elkaar kunnen opschieten.'
Of de raad van bestuur akkoord gaat, is afwachten. 'De hoogleraren kijken vooral inhoudelijk, de directeuren kijken vooral vanuit financieel oogpunt', zegt een hoogleraar. 'Die frictie heb je ook in het bestuurscentrum tussen de onderzoeksmensen en de controllers. We hebben geen idee welk model er uitrolt.'
 

Re:ageer