Wetenschap - 24 januari 2002

DNA-technologie verklaart toerisme

DNA-technologie verklaart toerisme

Strandgangers en natuurvrienden lijken op elkaar

Volgens post-modernisten en verwante maatschappijvorsers zijn toeristen onvoorspelbaar. Hun gedrag is zo grillig geworden, dat de industrie altijd achter de ontwikkelingen aanloopt en per definitie verouderde voorzieningen in het leven roept. Een Wagenings promovenda maakte de kachel aan met al die modieuze theorie?n.

Dr Birgit Elands kraakte de code van het toeristisch gedrag met de hulp, de computers en de software van Plant Research International. "De resultaten zijn ontnuchterend", zegt ze over haar onderzoek.

Elands onderzocht ongeveer vierhonderd toeristen in Costa Rica en vijfhonderd in Zuid-Limburg. Ze ondervroeg ze over wat ze precies verwachtten van hun vakantie en liet ze een dagboekje bijhouden, waarin ze vastlegden waar ze naartoe gingen en hoe lang ze daar bleven. Die ruimtelijke informatie analyseerde ze met de apparatuur van Plant Research International. "Plant Research gebruikt die techniek om de genetische verwantschap tussen organismen vast te stellen", zegt Elands. "Wij gebruikten hem om toeristen in groepen te verdelen."

Uitkomst van de analyse was allereerst dat toeristen helemaal niet zo grillig en onvoorspelbaar in hun gedrag waren. Eigenlijk leken ze allemaal op elkaar.

"We ontdekten bijvoorbeeld dat de drijfveren van de toeristen niet zoveel vertelden over hun gedrag", zegt Elands. "Toeristen die vooral vermaak zochten, de Sun-Sea-and-Sex-toeristen, gingen naar dezelfde attracties als hun tegenhangers, de toeristen die van alles over de streek en de natuur willen leren." De verschillen tussen de types zaten hem in details. Een bezoek van de natuurvorser aan een natuurpark duurde bijvoorbeeld wat langer dat van een vermaakzoeker.

Het geringe verschil tussen de toeristentypes heeft consequenties voor de toeristenindustrie van Costa Rica, zegt Elands. "Costa Rica investeert in het natuurtoerisme. Maar als de natuurvrienden helemaal niet zo veel vaker de natuurparken bezoeken als de strandgangers, dan is het niet verstandig om alles op de kaart van de natuur te zetten."

Toch zijn niet alle toeristen hetzelfde. Ongeveer dertig procent van de toeristen, zowel in Zuid-Limburg als in Costa Rica, valt onder de categorie 'frequent bezoeker'. "Toeristen die jaar in jaar uit naar dezelfde plek terugkeren, wijken duidelijk af van andere toeristen. Ze mijden de gebruikelijke plaatsen, als ze gaan wandelen of fietsen volgen ze niet de aangegeven routes. Ze hebben hun eigen plekken en wegen ontdekt buiten de toeristische infrastructuur." | W.K.

Birgit Elands promoveerde op 9 januari bij prof. Adri Dietvorst, hoogleraar in de sociaal-ruimtelijke analyse van het landgebruik.

Re:ageer