Organisatie - 8 januari 2009

DARWIN EN DE CRISIS

Er was eens, lang voor de crisis, een onopvallende student die er de kantjes vanaf liep. Wel liep hij altijd buiten te kijken naar planten, dieren en landschap. Zijn oom regelde voor hem een wereldreis per schip. Op wat hij daar allemaal zag, broedde hij bijna dertig jaar en pas toen een jongere vriend er ook over begon, publiceerde hij zijn denkbeelden. Het was Charles Darwin, geboren in 1809, en het boek ging over de evolutie door natuurlijke selectie. Vandaag de dag zou zo’n treuzelaar in de wetenschap niet terecht kunnen. Maar dat waren andere tijden; Darwin had een rijke vrouw en geen tenure track.
Sinds de tijd van Darwin is het vliegwiel van verandering voortdurend blijven versnellen. ‘Er is in de afgelopen halve eeuw meer veranderd dan in de twintig eeuwen hiervoor’, schreef National Geographic in… 1896. Er waren toen nog geen massamedia, mobieltjes, snelwegen en stofzuigers. Verandering is overal: nieuwe dingen worden uitgevonden, sommige verdwijnen weer snel (de zeppelin), andere groeien uit tot modes of vormen de basis voor nieuwe innovatiegolven (de computer).
Waarom was Darwin zo bang voor publicatie? Omdat hij had begrepen dat evolutie een soort supertheorie was, die je op alles kon toepassen waarbij verandering is op basis van iets bestaands, met wijzigingen die de kans op voortbestaan beïnvloeden. Hij begreep dat dat ook kon slaan op mensen. Hij wist niets van genen, maar begreep dat het mechanisme van secundair belang is. En hij had door dat selectie op vele niveaus tegelijk plaatsvindt; tussen individuen en tussen volkeren bijvoorbeeld. De evolutie probeert van alles en corrigeert zichzelf.
Probeer maar eens bij wijze van Darwinjaarviering overal waar u ‘verandering’ zegt, dit te vervangen door ‘evolutie’ en te kijken of dit woord nieuw licht werpt op de zaak. De financiële crisis bijvoorbeeld, als incident van culturele evolutie. Welke eenheid evolueert er, op grond van welke selectiedruk, en hoe zou je dit kunnen beïnvloeden? De economen zijn het niet eens; u mag het zeggen.

Re:ageer