Wetenschap - 1 januari 1970

Cuba als lichtend voorbeeld

Ecologische landbouw doet het goed in de tropen. De ervaring die Cuba er mee heeft laat zien dat het voedselzekerheid kan verhogen wanneer er weinig benzine en kunstmest voorradig is, zegt dr Julia Wright. Cuba kan daarmee een voorbeeld zijn voor ander gebieden.

In 1989 stortte de Sovjet Unie in elkaar en verloor Cuba een groot deel van de invoer van benzine, voedselhulp, kunstmest en pesticiden die het voorheen kreeg van het communistische blok. Dat betekende een dramatische daling van oogsten in de geïndustrialiseerde en op de export gerichte landbouw van Cuba. De Cubaanse landbouw moest transformeren tot een kleinschalige landbouw die zijn eigen mensen moest voeden. Dat lukte, zegt promovenda Julia Wright, doordat de socialistische overheid nadruk legde op ecologische landbouw.
‘Maar Cuba werd niet het biologische paradijs dat sommigen denken dat het is’, zegt Wright. Boeren bleven kunstmest gebruiken, als ze eraan konden komen. Wel werden machines verruild voor ossen. En zaaizaad en kennis over de landbouw kwamen niet meer bij de boeren, omdat de auto’s van voorlichters niet rijden zonder benzine.
Hoewel de ontwikkeling van de landbouw voorheen centraal aangestuurd werd, kon dat nu niet meer. Lokale kennis en lokaal beheer van zaaizaad werd daardoor belangrijker, wat ook past in een ecologische landbouw. Boeren hadden tijdens de industriële landbouw weinig ecologische kennis, maar dat verbeterde snel, zegt Wright, toen ze afhankelijk werden van eigen beheer van de bodemvruchtbaarheid. Al met al verdubbelden de oogsten van voedselgewassen tussen 1994 en 1999, zegt Wright. En de lonen verdrievoudigden.
Dit succes verbaast Wright niet. Waar de prijzen van chemische inputs relatief hoog zijn en arbeid goedkoop is, is ecologische landbouw een beter alternatief dan geïndustrialiseerde landbouw, stelt ze. En dat is op meer plaatsen in de tropen zo. Cuba kan dan ook een voorbeeld zijn voor andere gebieden. Bovendien laat de Cubaanse geschiedenis zien dat het mogelijk is het weinige voedsel dat er is op een gelijke manier onder de bevolking te verdelen.
Haar enthousiasme voor Cuba is geen politiek pleidooi voor het socialisme, zegt Wright. Want volgens haar kan dezelfde strategie in een kapitalistisch land worden gebruikt. / JT

Re:ageer