Wetenschap - 24 oktober 2002

Cornflakes leggen hartaanval-gen het zwijgen op

Cornflakes leggen hartaanval-gen het zwijgen op

Bij ??n op de tien mensen heeft een foutje in een gen waardoor de aanmaak van een eiwitstukje in het bloed oploopt. Mensen met dat gen hebben zestien procent meer kans op hart- en vaatziekten, ontdekten Wageningse onderzoekers. Maar er is wat aan te doen.

Het hartaanval-gen heet officieel MTHFR C677TT. Heb je dat gen, dan heeft je lichaam meer moeite om het eiwitfragment homocyste?ne om te zetten in een ongevaarlijke bouwstof voor het lichaam. Die omzetting is belangrijk, want teveel homocyste?ne is gevaarlijk. Onderzoekers weten nog niet precies wat de stof doet met de bloedvaten, maar wel dat mensen met hoge concentraties in hun bloed meer kans hebben op hartaanvallen.

De relatie tussen homocyste?ne, het hartaanval-gen en de kans op hart- en vaatziekten is wereldwijd al tientallen keren onderzocht. Harde conclusies waren hieruit echter niet te trekken. Daarvoor waren de studies te klein. De Wageningers veegden echter al die studies bij elkaar en lieten hun computers er op los. Toen hadden ze de beschikking over de gegevens van bijna 25.000 mensen, en waren harde conclusies ineens w?l mogelijk. Voor het eerst kwam onomstotelijk vast te staan dat mensen met het gen zestien procent meer kans hadden om hart- en vaatziekten te krijgen.

Tenminste, in Europa. Aan de overkant van de oceaan werden mensen met het hartaanval-gen merkwaardig genoeg niet veel vaker ziek. "Waarschijnlijk komt dat omdat je alleen last hebt van het gen als je weinig foliumzuur binnenkrijgt", zegt dr Petra Verhoef, verbonden aan zowel de sectie Humane voeding en epidemiologie en het Wageningen Centre for Food Sciences (WCFS). "In Amerika is de inname van foliumzuur hoger", zegt Verhoef, die de begeleider was van eerste auteur ir Mariska Klerk.

De reden staat elke ochtend bij de modale Amerikaan op zijn ontbijttafel. Het zijn de cornflakes, de chocopops, de rice crispies en hoe ze ook allemaal mogen heten. Amerikaanse levensmiddelenfabrikanten voegen al sinds de vroege jaren negentig op grote schaal vitamines als B6 en foliumzuur aan hun cereals toe. En het zijn precies die vitamines die het hartaanval-gen het zwijgen op leggen. Ze bevorderen de omzetting van het gevaarlijke homocyste?ne.

"Artsen hoeven hun pati?nten niet te screenen op de aanwezigheid van het gen om te bepalen of ze verhoogd kans hebben op hart- en vaatziekten", schrijven de onderzoekers in hun onderzoeksverslag. "Als ze tenminste voldoende foliumzuur binnenkrijgen." Foliumzuur zit van nature in bladgroenten als spinazie, fruit, aardappels en volkorenproducten.

Het onderzoek, dat deze week is verschenen in de Journal of the American Medical Association, is betaald door WCFS en NWO. | W.K.

Re:ageer