Wetenschap - 24 januari 2017

Consument wil geen ‘lelijk’ eten

tekst:
Tessa Louwerens

Een appel met een klein plekje of een pak sap met een deukje erin. De consument wil er niet aan. Onze afkeer van ‘lelijk’ eten is groot, zo ontdekten Wageningse onderzoekers.

(Foto: Shutterstock)

Ongeveer de helft van de voedselproducten voor menselijke consumptie belandt uiteindelijk niet op het bord. ‘Supermarkten leggen liever geen misvormde producten in hun winkel, want die worden niet verkocht’, zegt Ilona de Hooge van de leerstoelgroep Marketing en consumentgedrag. Dit leidt tot verspilling van grondstoffen en economisch verlies. ‘Wij hebben daarom gekeken onder welke voorwaarden consumenten wel bereid zijn om suboptimale producten te kopen en te eten.’

Supermarkten leggen liever geen misvormde producten in hun winkel, want die worden niet verkocht.

De onderzoekers hielden een online enquête onder ruim 4200 consumenten uit Noorwegen, Zweden, Denemarken, Duistsland en Nederland. Ze legden de deelnemers telkens twee keuzes voor: een optimaal en een suboptimaal product. De suboptimale producten weken af op basis van hun uiterlijk, de houdbaarheidsdatum of de verpakking. Aan de ene helft van de deelnemers werd gevraagd welk van beide producten ze in de winkel zouden kopen, aan de andere helft welk van beide producten ze zouden eten als ze deze in huis hadden.

Pak met een deukje
Slechts 2,6 procent van de mensen bleek bereid een appel met een vlekje nog in het winkelwagentje leggen en één op de vijf mensen eet zo’n gebutst exemplaar thuis nog op. Zelfs producten waarvan alleen de verpakking beschadigd was, werden niet geaccepteerd. Slechts 6 procent van de mensen wilde een pak vruchtensap met een deukje erin kopen en een derde van de mensen wilde thuis het sap uit zo’n pak opdrinken. Met een afwijkende vorm hadden mensen de minste problemen.

Wanneer een suboptimaal product eenmaal in huis is, zijn mensen eerder bereid om het op te eten. Hier speelt waarschijnlijk mee dat ze er dan al voor hebben betaald, denkt De Hooge. Toch ging ruim de helft van de mensen ook thuis liever voor het perfecte product. De Hooge: ‘We hebben gevraagd of mensen het afwijkende product daadwerkelijk zouden weggooien. Ongeveer een kwart geeft aan dat te doen. Maar dat is waarschijnlijk lastig om toe te geven, dus die aantallen kunnen hoger zijn.’

Jongeren meer open
Er zijn volgens De Hooge verschillende redenen waarom consumenten afwijkende producten afwijzen. ‘Als er een plekje op de appel zit, denken mensen dat die slecht smaakt. Als iets over de datum is, vrezen ze voor de veiligheid.’ Nationaliteit blijkt hierbij van invloed. ‘Duitsers zijn vooral kritisch op de veiligheid, terwijl Nederlanders bereid zijn om een product met een korte houdbaarheid te kopen als er korting op zit.’

Verder blijkt dat jongeren minder moeite hebben met imperfecte producten dan ouderen. ‘Er is de laatste jaren veel aandacht voor voedselverspilling en de huidige generatie lijkt zich meer bezig te houden met duurzaamheid, zegt De Hooge.

Als er een plekje op de appel zit, denken mensen dat die slecht smaakt. Als iets over de datum is, vrezen ze voor de veiligheid.

Retailers zouden de onderzoeksresultaten kunnen gebruiken om hun marketing aan te passen, denkt De Hooge. ‘Mensen zijn eerder bereid om suboptimale producten te kopen als er korting op zit. Daarnaast kan je op het label benadrukken dat je door het kopen van dit product voedselverspilling tegengaat. Of je gooit het over een andere boeg en maakt de producten juist duurder, waarbij je de authenticiteit benadrukt. Dit zijn mogelijkheden die we nog verder aan het onderzoeken zijn.’

Meer lezen?


Re:ageer