Wetenschap - 4 oktober 2001

Commentaar: Waddenwindmolens

Commentaar: Waddenwindmolens

De Tweede Kamer is verdeeld over de plannen van de provincies Noord-Holland en Friesland om een windmolenpark aan te leggen rond de Afsluitdijk. Van de 110 windmolens zou tweederde in de Waddenzee komen. De Waddenvereniging en de Vogelbescherming zijn faliekant tegen. De windmolens zouden het open landschap bederven en een gevaar vormen voor vogels. Is het een verstandige keus, windmolens in de Waddenzee?

Drs. Cor Smit, onderzoeker bij het team Wad en zee, Alterra-Texel:

"De effecten van een windmolenpark in de Waddenzee zijn volstrekt onbekend. Je bent verkeerd bezig als je dit soort grote plannen gaat uitvoeren zonder dat je de effecten goed weet. Het is een eis om daar eerst onderzoek naar te doen.

Mijn inschatting is dat er relatief veel slachtoffers zullen vallen onder de vogels, want in de Waddenzee zijn er veel 'vliegbewegingen'. De vogeltrek in voor- en najaar wordt namelijk geleid langs de Afsluitdijk. Daarnaast zijn er veel watervogels die dagelijks heen en weer pendelen tussen rust- en foerageergebieden en die steeds zo'n windmolenpark zullen moeten passeren. Uit onderzoek langs de kust van de IJsselmeerpolders is bekend dat er in de orde van grootte van 0,1 vogel per dag per molen sneuvelt, maar dat verschilt per plaats. Verder mijden eenden, ganzen en zwanen de omgeving van de molens. Hoeveel slachtoffers er hier onder de vogels zullen vallen, is met een theoretisch model moeilijk te voorspellen. Dat moet proefondervindelijk gebeuren. Daarvoor moet je eerst een molen bouwen en kijken naar de effecten.

Het verbaast me trouwens dat er zulke plannen uit de hoed komen voor de Waddenzee, want een van de uitgangspunten is dat het als natuurgebied beheerd zou worden. De bouw van zo'n windmolenpark lijkt me ook in strijd met de Vogel- en Habitatrichtlijn, die in het gebied van kracht zijn. Alleen wanneer er een zwaarwegend maatschappelijk belang in het geding is zou je, naar mijn inschatting, een dergelijk park mogen bouwen.

Het lijkt niet logisch om een ecologisch kwetsbare plaats als de Waddenzee te kiezen voor windmolens. Maar hier komt het nimby-effect om de hoek kijken: iedereen is voor windenergie, maar niet in zijn achtertuin. Vandaar dat ook nadrukkelijk gedacht wordt aan de Noordzee, een eind uit de kust. Hier komt dan ook een proefpark, voor de kust van Egmond, om te kijken wat de technische moeilijkheden en de ecologische effecten zijn.

In de Noordzee kunnen windmolens een positief effect hebben op de visfauna. Het gebied wordt gesloten voor visserij en de bouwsels geven afwisseling in de kale zeebodem. Mogelijk worden het prachtige broedgebiedjes voor vissen en rustplaatsen voor zeezoogdieren, maar dat moet eerst nog blijken. Maar in de Waddenzee zullen dat soort positieve dingen minder gebeuren, verwacht ik.

Een andere mogelijkheid is bouwen aan de andere kant van de dijk, in het IJsselmeer. Maar daar ligt het begin van een aanvliegroute voor straaljagers en er wordt geschoten vanaf de Afsluitdijk richting IJsselmeer. Defensie heeft kennelijk claims op tafel gelegd om in delen van het IJsselmeer geen windmolens te bouwen omdat er problemen voor Defensie-activiteiten te verwachten zijn. Of het ook zo werkt als natuurbeschermingsorganisaties zoiets roepen, zal de tijd leren." | M.H.

Re:ageer