Wetenschap - 25 juli 2002

Commentaar: Vossen versus korenwolven

Commentaar: Vossen versus korenwolven

'Korenwolf iets beter beschermd dan vossen', kopte De Telegraaf boven het bericht dat er negen vossen zijn afgeschoten om de net uitgezette kolonie korenwolven in Limburg te beschermen. "Nederland telt zo'n vijftigduizend vossen en maar een paar honderd korenwolven", zei korenwolf-redder Jaap Dirkmaat van de vereniging Das & Boom tegen De Limburger. "Ik vind: als je constant zou moeten ingrijpen in de natuur, moet je je afvragen of je wel door moet gaan. Maar de eerste tijd moeten deze bijna uitgestorven dieren, trouwens ook door internationale richtlijnen worden beschermd." Moet je zomaar vossen afschieten om korenwolven te beschermen?

Drs Sip van Wieren, vossenspecialist van de leerstoelgroep Natuurbeheer in de tropen en ecologie van vertebraten:

"Het is een oude controverse. Het is niet zo makkelijk om daar als onafhankelijk wetenschapper doorheen te laveren. Er wordt veel geroepen, en ik denk dan vaak: waar heb je dat vandaan? Net als de schade onder weidevogels door vossen. Ik heb hier een meter literatuur staan over vossen, maar daar staat niet in of vossen de weidevogelstand schaden.

De nieuwe Flora en Faunawet hanteert een aantal principes. Je kunt vossen afschieten als je daar goede redenen voor hebt, zoals schade, volksgezondheid - denk aan myxomatose of hondsdolheid - en dan heb je ook nog schade aan andere flora en fauna. Maar dan nog kun je dat niet zomaar doen. Er moet worden aangetoond dat de effecten aanzienlijk zijn. Bovendien moet je alles in je vermogen hebben gedaan om de effecten te voorkomen. Het voorzorgsprincipe, dat nu bij het afschieten van de vossen lijkt te worden gebruikt, staat niet in de wet. Ik kan het er niet in vinden.

De vraag is of het afschieten effectief blijkt te zijn. Als je vossen gaat schieten, krijg je wat ecologen noemen een 'sink'. De plek van de afgeschoten vossen wordt binnen de kortste keer weer opgevuld. Als je niet oppast, ben je dus continu bezig om vossen te bejagen.

Daarom moet je weten of iets helpt. Als je dat te weten komt, heb je mij mee, maar men komt meestal niet ver genoeg om de problemen op te lossen. Je zou moeten zeggen: we gaan het doen en dan kijken we wat er gebeurt. Ik wacht op initiatieven die aantonen wat de schade is, maar dat gebeurt helemaal niet.

Pas als je zulke dingen weet, kun je een discussie starten over dit soort onderwerpen, maar er is helemaal geen discussie mogelijk. Het is vaak te kort door de bocht. De boel is gepolariseerd. Daarom denk ik dat er een onderstroom is van mensen die het onderling regelen - de vergunningverleners en de belanghebbenden. Het grote publiek krijgt dat niet te horen, wetenschappers evenmin. Ook grote natuurbeschermingsorganisaties als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten zien volgens mij niet dat de nieuwe wet kansen biedt om dingen te verduidelijken.

We moeten de wet toch serieus nemen? Je kunt niet zo doorgaan zoals het was. De wet biedt altijd mogelijkheden om iets te doen. En als je kunt hardmaken dat je met het afschieten van vossen de veel zeldzamere korenwolven kunt beschermen, dan is dat een valide redenering. Maar het is de vraag of dat voldoende is geprobeerd. Je hebt als mens verantwoordelijkheid als je ingrijpt in de natuur. Dat de korenwolven verdwenen zijn, komt niet door de vos. De vos is een onderdeel van het probleem. En als je dat niet ziet, blijf je hangen in welles-nietes." | M.W.

Re:ageer