Wetenschap - 12 september 2002

Commentaar: Visserijakkoord in Johannesburg

Commentaar: Visserijakkoord in Johannesburg

Goed nieuws voor de overbeviste wateren in de wereld? Op de duurzaamheidstop in Johannesburg is afgesproken om bedreigde vissoorten uiterlijk in 2015 'indien mogelijk' weer op een duurzaam niveau terug te brengen. Ook is ten doel gesteld om meer no-go areas in te stellen om broedplaatsen van vissen veilig te stellen. Ten slotte hebben de 191 landen die het actieplan voor duurzame ontwikkeling hebben ondertekend, zich voorgenomen om de illegale visserij daadkrachtiger tegen te gaan. Naast de afspraken over drinkwatervoorziening en sanitatie wordt dit onderdeel van het akkoord door sommigen bejubeld als een van de weinige goede resultaten van de top. Is het visserijakkoord echt zo'n succes, of zijn het alleen mooie woorden?

Drs. Martin Scholten, directeur van het RIVO:

"Volgens mij is er niets nieuws onder de zon. Het akkoord is een stuk agendavorming dat heel ver weg ligt van de praktijk. Duurzame visserij is heel regionaal gebonden. Afspraken die worden gemaakt op mondiaal niveau hebben daar weinig invloed op. Een ander verhaal is het bijvoorbeeld bij afspraken om klimaatverandering tegen te gaan. Die moet je op mondiaal niveau nemen en die hebben wel degelijk betekenis.

Een nieuw visserijakkoord is leuk, maar het komt gewoon in het rijtje terecht van de akkoorden die al zijn gesloten. Afgezien van het feit dat het niet wettelijk bindend is, is het geen nieuwe filosofie. Het is niet meer dan een bevestiging van de basispeilers van de visserij, en die zijn mondiaal al lang bevestigd, namelijk in Rio en Kyoto.

Overal ter wereld wordt al geprobeerd om de visbestanden zo duurzaam mogelijk te bevissen. In Europa, Noord-Amerika, Azi?... Het regionale visserijbeheer wordt absoluut niet be?nvloed door de afspraken die zijn gemaakt in Johannesburg. Hetzelfde geldt voor de Internationale Wet van de Zee. Die heeft weinig betekenis voor de visserijpraktijk. Wel is de VN nu bezig voor diverse regio's invulling te geven aan deze wet.

Wat je ziet is dat de Europese visserijsector vooral wordt be?nvloed door het Europese beleid. Op Europees niveau worden alle belangrijke beslissingen genomen over quota's en dergelijke. Verder hebben we te maken met maatschappelijke trends op het gebied van waardering van vis door de consument, en de economische verduurzaming van de visserij. Deze drie factoren zijn bepalend voor de omslag van de Europese visserij en niet de duurzaamheidstop.

Het voornemen in Johannesburg om bedreigde vissoorten in 2015 op een duurzaam niveau terug te brengen, betekent niet veel. In sommige gebieden kan het niet anders dan dat je onder dat niveau uitkomt. Vele vissers moeten nu eenmaal selectief vissen op bepaalde soorten omdat de markt dit vraagt. En als je bepaalde tijd onder het duurzame niveau zit, betekent dat niet meteen dat de visbestanden ten dode zijn opgeschreven.

Duidelijk is dat de duurzaamheidstop ver van de praktijk ligt. Ook milieuorganisaties hebben die kritiek. Ik denk dat de grote afstand tot de praktijk onontkoombaar is, en ook dat dat uiteindelijk het faillissement zal zijn van dit soort bijeenkomsten. De toegevoegde waarde die zo'n top geeft, weegt niet op tegen al de inspanningen die worden geleverd om zo'n top te organiseren." | H.B.

Re:ageer