Wetenschap - 6 september 2001

Commentaar: Toponderwijs

Commentaar: Toponderwijs

Landbouwminister Brinkhorst hield bij de opening van het academisch jaar, in navolging van zijn onderwijscollega Hermans, een pleidooi voor 'pieken' in het onderwijslandschap. Gedifferentieerde mastersopleidingen - voorheen aangeduid als topmastersopleidingen - zouden na een strenge selectie aan de toegangspoort excellente onderzoekers en breed geori?nteerde bestuurders moeten afleveren. Beide ministers stellen samen honderd miljoen gulden beschikbaar om de topopleidingen te stimuleren. Een goed idee voor Wageningen, zulke opleidingen?

Prof. dr. Martin Mulder, hoogleraar Onderwijskunde aan Wageningen Universiteit:

"Ja, ik denk dat het goed is om hierin vooraan te staan. Daarbij gaat het om onderwerpen waar Wageningen in excelleert, zoals agrotechnologie en voeding en groene ruimte. Dan moeten we ook echt wereldkwaliteit bieden. Dat kunnen we wel, en die bieden we op enkele deelterreinen ook wel, maar dan moeten we nog meer internationale samenwerking zoeken: gemeenschappelijke programma's opzetten en docenten delen met partners in het buitenland.

De topmastersopleiding ligt politiek heel gevoelig. De term wordt bijna niet meer gebruikt omdat de Tweede Kamer erover is gevallen. Minister Brinkhorst heeft in zijn openingsrede het woord 'topmasters' ook niet in de mond genomen. De nieuwe term is 'gedifferentieerde mastersopleidingen'. Een ongelukkige term, maar het komt op hetzelfde neer: een hogere kwaliteit onderwijs met hogere instroomeisen en een ??n tot vijf keer hoger collegegeld. Het Nederlandse gelijkheidsdenken maakt dat mensen daar niet om staan te trappelen.

Voor de instroomselectie moeten goede criteria zijn. De minister noemt als criteria hoge cijfers, een breed vakkenpakket en algemene ontwikkeling. Cijfers zijn natuurlijk goed meetbaar. De brede ontwikkeling moet je ook goed toetsen. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld moeten studenten papers schrijven en verdedigen tegenover breed samengestelde commissies.

Verder moet je goed kijken naar de toegankelijkheid van de opleiding, de betaalbaarheid, voor de deelnemer. Bij de introductie van deze 'gedifferentieerde opleidingen' moeten studenten aanvankelijk geholpen worden via een hoger bedrag aan tegemoetkoming studiefinanciering. Dan zal er een enorme belangstelling voor gaan bestaan. Op termijn zal de marktwerking wellicht haar werk doen.

Excellente opleidingen zullen ook extra belangstelling opwekken in het buitenland. Je ziet internationaal een toenemende trek vanuit de top naar de beste MBA's en universitaire opleidingen. We zullen moeten meedoen aan die marktwerking. In Nederland zijn de tegemoetkoming studiefinanciering en de collegegelden relatief laag. Naarmate de collegegelden hier hoger worden, wordt de drempel om naar topopleidingen in het buitenland te gaan voor Nederlandse studenten lager. Dan ben je die markt kwijt. Willen we een rol van betekenis blijven spelen in de kenniseconomie, dan zullen we mee moeten. Ik zie dit als een kans voor Wageningen Universiteit om toptalent binnen te halen en te houden.

Dat kost geld, want internationale topdocenten zijn op dit moment erg duur. Je moet flexibiliseren in de beloning voor docenten. Het is echter de vraag of we al toe zijn aan zulke gedifferentieerde tarieven. Ik zou het toejuichen als Wageningen dit aandurfde." | M.H.

Re:ageer