Wetenschap - 14 november 2002

Commentaar: Nederlands mestbeleid

Commentaar: Nederlands mestbeleid

Het kabinet gaat de mestnormen in 2003 en 2004 minder aanscherpen dan eerder was afgesproken. Volgens staatssecretaris Odink is de milieukwaliteit structureel verbeterd. De milieubeweging verwijt de regering het mestprobleem 'weg te cijferen'. Ongeveer tegelijkertijd verkondigt de advocaat-generaal van het Europese Hof van justitie in Luxemburg dat het Nederlandse mestbeleid ernstig in gebreke blijft. De kans is groot dat de Nederlandse staat het onderspit delft in de zaak die de Europese Commissie tegen haar heeft aangespannen. De commissie verwijt Nederland onder meer dat de wetgeving geen waarborg biedt dat de Europese normen worden gehaald. Is er iets mis met het mineralenaangiftesysteem?

Dr Jaap Schr?der, Plant Research International:

" Brussel hanteert het standpunt dat boeren met dierlijke mest niet meer dan 170 kg stikstof per hectare mogen geven. Dit is neergelegd in de nitraatrichtlijn. Nederland stelt hier met recht tegenover dat je die drempelwaarde moet verbijzonderen naar klimaat, grondsoort en grondgebruik. Bovendien hangen milieuverliezen niet alleen samen met de gift, maar ook met de afvoer van stikstof. Nederland heeft dat uitgewerkt in Minas, het mineralenaangiftesysteem. Als boeren meer stikstof aanvoeren dan afvoeren ontstaat een milieubelastend overschot. Overschrijden ze een bepaalde drempelwaarde dan moeten ze een heffing betalen. Rapporten van onder meer Nederlandse oorsprong laten echter zien dat die heffingsvrije voet niet laag genoeg is om het milieu voldoende te beschermen. Daarnaast zijn er twijfels over de handhaafbaarheid. Verder is er een smoezelig beeld ontstaan omdat boeren bepaalde aanvoerposten weg mogen laten en afvoerposten mogen aftrekken. Als je het verschil tussen aanvoer en afvoer voor deze onzuiverheden corrigeert, bevindt Nederland zich nog steeds aan de top van de Europese ranglijst met een werkelijk jaarlijks balansoverschot van 230 kg stikstof per hectare. Brussel kent deze cijfers ook.

Odink heeft inderdaad gelijk als hij zegt dat de milieukwaliteit vooruit is gegaan. Maar is die voldoende omhoog gegaan? Als de nitraatconcentratie gedaald is van 250 mg per liter naar 150 dan is dat nog steeds drie maal te veel. Door de mestnormen minder te verscherpen miskent het kabinet het mestprobleem maar ook het langetermijnbelang van de Nederlandse melkveehouderij. Nederland roept op deze manier willens en wetens een ingreep door Brussel over zich af. Een slechter signaal dan dit kan men niet afgeven. Het sterkt Brussel in de mening dat Nederland het milieu niet serieus neemt. Een parlement dat die indruk wekt, solliciteert naar de botte bijl van Brussel, met de Nederlandse melkveehouderij als uiteindelijke verliezer. De financi?le gevolgen van die botte bijl zijn namelijk veel groter dan die van een aangescherpt Minas-beleid.

Wat er nu precies gaat gebeuren is niet zeker. Er circuleren verschillende lezingen. Wellicht probeert Nederland de procedure nog verder te verlengen en dan kan het nog een aantal jaren duren voordat er een definitief antwoord komt. Sommigen zeggen ook dat Nederland de boetes op de koop toe zal nemen. Ze denken dat het financieel-economisch meer verantwoord is om de boete te nemen en de sector heel geleidelijk te laten wennen aan lagere normen. Anderen zeggen dat de boetes uit Brussel zo hoog zullen zijn, dat er voldoende druk komt om het Nederlandse beleid te veranderen." | L.N.

Re:ageer