Wetenschap - 31 januari 2002

Commentaar: Gegarandeerd gentechvrij

Commentaar: Gegarandeerd gentechvrij

De Tweede Kamer wil dat de overheid een gentechvrije keten garandeert. U en ik moeten kunnen kiezen, wel of geen gentechsoja in onze diepvriespizza. Is dat mogelijk, een gentechvrij-garantie?

Prof. George Beers, programmaleider LEI en hoogleraar ICT in agroketens bij Wageningen Universiteit:

"Ahold heeft een jaar geleden laten weten dat zij voorlopig nog niet kunnen garanderen dat hun producten gentechvrij zijn. Een veel gebruikt ingredi?nt als lecithine bijvoorbeeld schijn je niet gegarandeerd gentechvrij te kunnen inkopen. Maar op langere termijn zouden bedrijven het moeten kunnen garanderen. Waar een wil is, is een weg. Als er echte vraag is naar zo'n garantie, zal die er ook wel komen. Er zijn ook wel ontwikkelingen die die kant op gaan. Zo is er bijvoorbeeld de streek Paran? in Brazili?, die gegarandeerd gentechvrij wil gaan werken.

Zolang het een nichemarkt blijft, zal de prijs hoog blijven, denk maar aan biologische producten, maar als er een grote vraag ontstaat, hoeft de prijs geen probleem te zijn. Dan komt er vanzelf een dikke productstroom op gang, ontstaan er schaalvoordelen en concurrentie en gaan de prijzen omlaag.

Maar of die grote vraag er komt, betwijfel ik. Je ziet bijvoorbeeld bij medicijnen dat mensen zich niet druk maken om de vraag of die biotechnologisch zijn geproduceerd. Er is dus blijkbaar geen aangeboren aversie tegen gentech. Je ziet dat een aantal organisaties zich erg roeren in het gentechdebat, maar uiteindelijk gaat het erom wat de grote zwijgende meerderheid doet. Ik schat daarom in dat de gentechvrije keten een kleine nichemarkt blijft voor mensen die het zich kunnen veroorloven. Ik denk dat die markt ongeveer net zo groot zal zijn als de markt voor biologische producten. Daarvan schatten we momenteel dat het maximaal tien tot vijftien procent zou kunnen worden.

De overheid moet voorzichtig zijn op dit gebied. Ze kunnen faciliteren en bedrijven prikkelen, maar verbieden van gentech is erg moeilijk. Het gevaar dat de WTO dat niet zal toestaan is levensgroot, je krijgt dan ook te maken met de normen en waarden in het buitenland.

De sleutel ligt bij de bedrijven. Die hechten veel belang aan de traceerbaarheid van hun grondstoffen. Je ziet al dat de Cargills van deze wereld zich richten op gescheiden productstromen. Zij ontwikkelen plannen om te gaan werken met schepen met gescheiden compartimenten waarin je bijvoorbeeld gentech- en niet-gentechsoja zou kunnen vervoeren. Bedrijven zoals Unilever en Ahold zijn massief bezig om de traceerbaarheid van voedsel te vergroten. Dat doen zij vooral om de voedselveiligheid te kunnen garanderen. In de ene bedrijfstak zal het makkelijker gaan dan in de andere. In de veevoerbusiness vergt het bijvoorbeeld nog een hele omslag. Daar is de concurrentie hevig. Bedrijven bijten elkaar als het ware voor een kwart cent de keel af. Toch zie je ook daar dat bedrijven de koppen bij elkaar steken om te praten over samenwerking om traceerbaarheid van de producten door de hele keten te realiseren.

Ik schat dat bedrijven over drie tot vijf jaar van al hun producten kunnen aangeven waar ze precies vandaan komen. Of er dan ook een gentechvrije keten komt? Dat hangt van de vraag van bedrijven en consumenten af. Maar de infrastructuur is er dan in ieder geval, dus het zou kunnen." | K.V.

Re:ageer