Wetenschap - 10 januari 2002

Commentaar: Boomkikker blokkeert bouwproject

Commentaar: Boomkikker blokkeert bouwproject

Kleine beestjes met een beschermde status zijn een doorn in het oog van projectontwikkelaars en gemeenten. Een wilde hamster hield vorig jaar de aanleg van een bedrijventerrein in Heerlen tegen, een das dwarsboomde plannen voor bedrijventerreinen in Maastricht en Ermelo, nu is het een boomkikker die de bouw van bungalows in de Achterhoek blokkeert. Zijn we aan het doorslaan in Nederland?

Bioloog ir. Joris Cromsigt, oio bij de leerstoelgroep Natuurbeheer in de tropen en ecologie van vertebraten:

"Ik vind zeker niet dat we doorslaan. Het gaat niet om de boomkikker of wat voor soort ook. Nederland heeft zich verplicht een reeks dieren te beschermen door de Europese Habitatrichtlijn te ondertekenen. Als je zoiets ondertekent, moet je ook voor de consequenties staan. En je kan hard roepen om de olifant te beschermen in Afrika, maar dat heeft ook enorme invloed op de lokale mensen. Vergeleken daarmee is het wijzigen van een bouwplan in Nederland vrij gemakkelijk.

Bestuurders zijn boos dat ze miljoenen mislopen wanneer bouwprojecten niet doorgaan, maar dan zeg ik: als je in de eerste stappen van de plannen rekening houdt met de regelgeving rond beschermde dieren, kan het allemaal wel meevallen. Het is een fout van gemeentes als ze pas nadenken over natuurbescherming wanneer de eerste paal de grond in wordt geslagen.

Of je, als pas halverwege de bouw van een bedrijvencomplex een zeldzaam vlindertje wordt gevonden, dat vlindertje dan moet wegjagen of de bouw moet stilleggen? Als de regelgeving dit aangeeft, de bouw stilleggen. Als je het leefgebied van een soort beschermt, bescherm je meteen ook andere dieren. De boomkikker bijvoorbeeld komt voor in de buurt van plassen, in waterrijke gebieden. Als je dat gebied beschermt, geef je ook de ruimte aan andere waterafhankelijke soorten zoals watervogels. Het gaat niet om een soort maar om het habitat als geheel.

Ik vind het goed dat de zeldzame diersoorten nu veel in de aandacht zijn. Tientallen jaren was er in Nederland alleen aandacht voor economische ontwikkeling, de laatste jaren is er gelukkig aandacht gekomen voor ontwikkeling op andere gebieden. Ok?, als tachtig procent van de Nederlanders vindt dat er geen plaats is voor natuur, dan moeten biologen en natuurbeschermers hun mond houden over een boomkikker of andere soort. Maar het is nu eenmaal zo dat we als samenleving ervoor hebben gekozen de natuur te beschermen en we hiervoor richtlijnen hebben aangenomen.

Het is wel zo dat de richtlijnen voor natuurbescherming niet heel strikt zijn. Als een bedrijf ergens bouwt, kan ze het verlies aan natuur compenseren door in een ander gebied natuurontwikkeling te financieren. Al ben ik daar zelf geen grote voorstander van. De Habitatrichtlijn schrijft ons niet precies voor hoe we Nederland moeten inrichten. Als er in het Vondelpark een zeldzame vlinder wordt aangetroffen, betekent dat niet dat heel Amsterdam plat moet. De richtlijn is bedoeld om de economische groei te sturen, om te voorkomen dat Nederland wordt volgebouwd en we soorten en landschappen die we als samenleving belangrijk vinden, verliezen." | H.B.

Re:ageer