Wetenschap - 7 februari 2002

Commentaar: Argentijnse crisis

Commentaar: Argentijnse crisis

Gedwongen door hoge werkloosheid en een woedende bevolking laat Argentini? de koppeling van de peso met de dollar los. Betogers plunderen de winkels van Buenos Aires en de zittingstermijn van presidenten wordt gemeten in dagen. Hoe heeft het zo ver kunnen komen en komt het nog goed met het land dat voor de Tweede Wereldoorlog tot de welvarendste ter wereld hoorde?

Prof. Arie Kuyvenhoven, hoogleraar ontwikkelingseconomie:

"De koppeling van de peso en de dollar werd in het begin zeker in Argentini? zelf met gejuich begroet. De koppeling werd zelfs vastgelegd in de grondwet. Het was natuurlijk een paardenmiddel, maar de chronische inflatie was daarna snel beteugeld. Er waren ook economen die al vroeg waarschuwden dat die koppeling op langere termijn niet houdbaar zou zijn. Om de koppeling in stand te houden, heb je een heel strikt binnenlands beleid nodig. Hongkong heeft zijn munt bijvoorbeeld al veel langer aan de dollar gekoppeld, maar voert het beleid dat daarvoor nodig is. Argentini? heeft dat niet kunnen ontwikkelen.

E?n van de redenen waarom Argentini? er nooit in is geslaagd een evenwichtig financieel beleid te voeren, is de geringe sociale cohesie in het land. Je hebt in Argentini? grote verschillen tussen de verschillende lagen van de bevolking. Een duidelijk hogere klasse van landeigenaren en industri?len, een gegoede middenklasse en een arme onderklasse. Argentini? heeft tussen 1880 en 1920 een grote immigratie gekend en het is nooit gelukt de voor goed bestuur noodzakelijke cohesie te vinden. NRC Handelsblad merkte pas op dat Argentini? het enige land is waar noch een echte liberale, noch een christen-democratische, noch een socialistische partij bestaat. Je hebt natuurlijk het peronisme, maar dat is eerder nationalistisch populisme dan socialisme. Omdat de bevolking zo gepolariseerd is, is het moeilijk consensus over het beleid te bereiken. Er is altijd een regering aan de macht die zich met een te klein deel van de bevolking vereenzelvigt en hoofdzakelijk oog heeft voor de belangen van de groepen die zij vertegenwoordigt. Het regime slingert heen en weer tussen peronistisch populisme en rechtse dictatuur. Daardoor ontbreekt het basisvertrouwen in de overheid.

Wat betreft het zwakke bestuur is de situatie van Argentini? vergelijkbaar met die van de Sovjet-Unie van een paar jaar geleden. Daar hebben verschillende landen toen miljarden in gestoken. Achteraf blijkt dat een groot deel daarvan in de zakken van corrupte zakenlui en politici is blijven hangen. Dat doet men dus niet meer. In het IMF is onder leiding van topvrouw Anne Krueger een discussie gestart over de mogelijkheden om landen failliet te verklaren. Nu kan dat niet. Een land dat zijn schulden niet kan betalen, kan vragen om een schuldhervorming, of simpelweg tegen zijn schuldeisers zeggen: wij betalen niet meer. Dat heeft voor zo'n land afgrijselijke gevolgen, niemand wil daarna nog geld lenen. Het zou eigenlijk beter zijn als een land failliet zou kunnen gaan, zodat een land in financi?le nood zoals Argentini? een uitweg heeft die in regels vastligt." | K.V.

Re:ageer