Wetenschap - 27 juni 2002

Commentaar: Anti-rookcampagnes

Commentaar: Anti-rookcampagnes

Een reclamespotje met een waarschuwing over sporen van kwik, cyaanwaterstof en aceton in een product heeft in Frankrijk grote onrust veroorzaakt. Niemand had aanvankelijk door dat het om een sigaret ging. In Nederland wordt gesproken over foto's van rokerslongen op pakjes sigaretten. Zullen rokers hierdoor wel stoppen met roken?

Drs Sonja van Dillen, aio bij Communicatie- en innovatiestudies:

"Een choquerende campagne helpt volgens mij niet. De waarschuwingen die nu extra groot op pakjes staan worden ??n keer gelezen en daarna niet meer. Of mensen doen een hoesje om het pakje. Ik denk dan ook niet dat mensen die roken zich iets aantrekken van foto's van rokerslongen op een pakje sigaretten. Een advertentie van een uitvaartverzekering vind ik wel erg cru. Er staat al nu al op pakjes sigaretten dat roken dodelijk is. Dat lijkt me duidelijk genoeg.

Er zal pas minder gerookt worden als niet-roken de norm wordt. Je moet een sfeer weten te kweken waarin roken niet hoort. Bekende figuren uit bijvoorbeeld de sport- en muziekwereld kunnen er misschien voor zorgen dat niet-roken stoer wordt. Misschien breng je die boodschap ook wel over met een rookvrije houseparty.

Het zijn vooral jongeren die beginnen met roken. Het percentage jongeren dat tegenwoordig rookt is misschien wel groter dan het percentage volwassenen. Roken heeft nu een stoer imago. Je hoort er pas bij als je rookt, is het idee. De sociale invloed van leeftijdsgenoten is dus levensgroot. Jongeren laten zich niet be?nvloeden door ouders en andere volwassenen.

Het probleem is ook dat je van roken vooral op langere termijn klachten krijgt. Kanker en ademhalingsmoeilijkheden zijn voor velen nog te ver weg. Je zou wel met een campagne op uiterlijke effecten van roken kunnen inspringen. Van roken krijg je namelijk een grauwe huid, lelijke tanden en gele vingers. Volwassen voelen zich misschien meer aangesproken door de boodschap dat je je beter voelt als je niet rookt. Inspanningen kosten je minder moeite omdat je conditie verbetert. Daarnaast heeft ophouden met roken bij volwassen natuurlijk ook een positief effect op het uiterlijk.

Probleem bij stoppen is inderdaad wel dat je automatisch wat zwaarder wordt. Mensen gaan vaak meer eten ter vervanging van het roken. Maar het lichaam is ook gewend aan de stoffen die je tijdens het roken binnenkrijgt. Het is dus niet vreemd dat vooral meisjes aangeven dat ze doorgaan met roken omdat ze dan beter op gewicht blijven.

Bij campagnes in de gezondheidszorg die het gedrag moeten veranderen gaat het meestal om ??n-op-??n-contacten. De huisarts zou mensen ook kunnen bewegen met roken te stoppen, door er tijdens een consult op in te gaan. Er zijn tenslotte veel klachten die verband houden met roken. Mensen zijn op het moment dat ze bij de dokter zitten wellicht ook gevoeliger voor dat soort informatie. Gerichter voorlichting zou ook gegeven kunnen worden op internet, aan de hand van vragen over iemands rookgedrag. Het wordt dus tijd voor voorlichting op maat. | Y.d.H

Re:ageer