Wetenschap - 30 mei 2002

Column: Vrienden voor het leven

Column: Vrienden voor het leven

Als je wint, heb je vrienden. Dat zong Herman Brood in de jaren tachtig. Twintig jaar later sprong hij zich dood van een flatgebouw. Blijkbaar niet succesvol, want erg alleen. Zo zie je maar: zo heb je vrienden, zo zit je alleen. Zo ook Wageningen. De vrienden die we hadden, zijn grotendeels verdwenen. Net zoals het succes. Nee, het ziet er niet geweldig uit. Geen succes, weinig vrienden.

Dus moeten we er op uit: vrienden zoeken. En ineens, als vrienden weggaan (en wegblijven) komen de adviseurs. Zo kregen ook wij ongevraagd advies. Van binnenuit. Want, zo orakelde Pieter Vereijken in een pracht-interview met het Wb: we moeten onze vrienden zelf zoeken. En dat zijn de consumenten. Uiteindelijk zijn zij het die bepalen wat er gebeurt in dit land. Zij kopen onze producten. Of eigenlijk: kopen ze niet; daar zou het volgens onze Pieter op uitdraaien. Want Nederland was gedoemd een park te worden zonder landbouw. Voedsel, zo rekende Vereijken ons voor, kon immers gewoon ge?mporteerd worden. Makkelijk zat. Geen gezeur met boeren of subsidies en lekker veel ruimte buiten voor leukere dingen.

Maar er was nog een advies. Dit keer van buiten, want van de Raad voor het Landelijk gebied, maar voorgefluisterd door Jan Douwe van de Ploeg en dus eigenlijk toch weer van binnen. Maar goed, we doen daar niet lullig over en dus werd een ander - duidelijk gesouffleerd B lid ge?nterviewd. Monique Veraert. En wat vertelt Monique? Zoek je vrienden op: de boeren, Wageningen moet de boer op.

Geloof het maar niet. Pieter niet en zeker ook niet Monique. Immers, er is niets onbetrouwbaarder dan een consument. Meer nog dan een politicus laat een consument je per omgaande vallen. Consumenten houden van je zolang het ze belieft. Ben je uit de gratie, dan kun je het wel schudden. Dus: vaar niet blind op consumenten of op hun roergangers. Voor je het weet is er een crisis (of hoe je al die BSE-, MKZ-, TBC-, ETC-gevallen ook noemt) en de consument roept om voedsel dat het liefst om de hoek in mooi strooi wordt geproduceerd, dierveilig en voedselvriendelijk is en niets kost. Voor zolang het ze belieft natuurlijk.

Zijn onze boeren dan zoveel beter? Ik dacht het niet. Zolang Wageningen ze een uitweg bood, met meeropbrengsten, omzetverhogingen en dalende kostprijzen, kon men de weg naar het Veluwse wel vinden. Nu er geen hosanna-boodschappen meer zijn, laten ook zij de universiteit en haar grotendeels lege collegezalen links liggen. Men stuurt zonen en dochters naar Erasmus en Nijenrode, importeert Holsteinbloed en roept om Europese steun. En geen hond die zich afvraagt of we over tien jaar nog wel een Landbouwuniversiteit hebben. Wageningen hinkt en de sector heeft haar eigen prioriteiten.

Nee, vrienden komen als je succes hebt. En dus moet Wageningen succes importeren. Haal kanjers binnen, laat ze hun gang gaan en je zult zien: met het succes komen vrienden. Studenten, boeren en consumenten, ze staan in de rij. Net zolang als je maar wint.

Egbert Lev

Re:ageer