Wetenschap - 11 oktober 2001

Column: Verfraaiing

Column: Verfraaiing

Het was maar een kort bericht in de krant. Pronk wil in het buitengebied langs de snelwegen en in de uiterwaarden de ontsierende bebouwing gaan slopen. Dat lijkt op het eerste gezicht goed nieuws te zijn. Want onder Paars en door de welvaartsgroei is de afgelopen tijd het ene na het andere foeilelijke bedrijvenpark langs vrijwel alle invals- en snelwegen verschenen. En meenden gemeentebesturen, in navolging van het mannetje dat niet wijs was en zijn huis op ijs bouwde, nieuwbouwwijken in de uiterwaarden te moeten aanleggen.

Neem nou Wageningen. Jaren geleden heeft een groep verontruste burgers met de allergrootste moeite de toenmalige minister van volkshuisvesting Gruijters ervan weten te overtuigen dat het heel dom zou zijn om de uiterwaarden te bebouwen. De vergevorderde plannen werden uiteindelijk geschrapt en de uiterwaarden zijn gespaard gebleven voor de tomeloze bouwdrift van de gemeentelijke plannenmakers en politici. Maar ??n zwaluw maakt nog geen zomer. De 'Belgiesering' van Wageningen heeft stilaan ergerlijke vormen aangenomen. De nieuwe gebouwen van ons researchcentrum bij de Mansholtlaan doen niet onder voor de eerste de beste showroom van een bovenmodale autodealer of de protserige opslagloods van een grootwinkelbedrijf. Het is duur, maar fraai is anders.

Ook de universiteit kan er tegenwoordig wat van. Over het vrolijk beschilderde Biotechnion zullen we het maar niet hebben. De frisse kleurtjes passen kennelijk in de verleuking van de universiteit waar aankomende studenten op kleuterleeftijd met ballenbak en pretlaboratorium worden verleid om hier over twee decennia voor bachelor of master te gaan studeren. Want wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Er is meer fraais op komst. Op De Dreijen verrijst een middeleeuwse vestingtoren, die kennelijk de onaantastbaarheid van de voormalige landbouwwetenschappen moet symboliseren. Iets anders kan er niet van gemaakt worden. De nieuwbouw van de Leeuwenborch belooft ook weinig goeds, maar laten we niet te vroeg oordelen. De collegezalen zijn nog in aanbouw. En de klassieke muziek waarnaar de bouwvakkers tijdens de colleges daar luisteren getuigt in ieder geval van enig cultuurinzicht. Over de gevangenisarchitectuur van de Costerweg is genoeg geschreven. Het is heel begrijpelijk dat onze Raad van Beheer lang naar een andere vestigingsplaats heeft gezocht om te besturen en te beheren.

Maar de verfraaiing van Wageningen zal altijd wel een utopie blijven, want een dynamische universiteit bouwt tegenwoordig aan zijn toekomst door mooie gebouwen af te stoten en door postmoderne gebouwen neer te zetten. Sterker nog, de plannen van Pronk kunnen opnieuw een bedreiging voor de uiterwaarden gaan vormen. Want Pronk en zijn ambtenaren hebben een weidse blik en maken zich vooral druk over afgelegen boerderijen, stallen, oude wegen en steenfabrieken in de uiterwaarden. Het bedrijvenpark en de papierfabriek mogen blijven, maar de oude schoorsteen moet worden opgeblazen en de steenfabriek dient plaats te maken voor de nijlgans en de aalscholver. Van industri?le archeologie heeft bij VROM nog nooit iemand gehoord, laat staan van een cultuurlandschap met eeuwenoude buitendijkse wegen, boerderijen en stallen. Het wordt tijd dat de verontruste Wageningse burgers zich weer gaan verenigen.

Kees de Hoog

Re:ageer