Wetenschap - 1 november 2001

Column: Hoog, hoger, hay

Column: Hoog, hoger, hay

Toen er nog geen sprake was van het einde van de beschaving en het bedrijfsleven nog directeuren had die niet stiekem met voorkennis handelden, eenvoudigweg omdat zij ook niet werden beloond met aandelen en opties, kende ambtelijk en semi-ambtelijk Nederland de schaal en de trend. Dat was een heel raar systeem. Een generaal en een hoogleraar zaten in dezelfde schaal. De hoofdcommies bij de douane verdiende evenveel als de referendaris op het ministerie. De directeur van het ziekenhuis verdiende zelfs minder dan de secretaris-generaal. Vreemd was ook dat alle ambtenaren en trendvolgers aan het eind van het jaar een prijscompensatie kregen die de inflatie volgde en trend werd genoemd.

Tegenwoordig zijn de loononderhandelingen gedecentraliseerd en heeft iedere ambtelijke dienst een eigen CAO, want maatwerk is natuurlijk veel beter dan confectie, vooral als de loonstijging lager is dan de inflatie. Bovendien moest de loonstructuur op de helling en omdat rekenen voor ambtenaren en trendvolgers kennelijk te moeilijk is, werd er een bureau bijgehaald. Dat is modern, dat past bij de tijdgeest. Vooral de opdrachtgevers en de bureau-eigenaar varen daar wel bij. De trendvolgers waren de voorlopers. De directie van het ziekenhuis en de zorginstelling zijn na invoering van de Hay-methode, overigens tot groot verdriet van de minister van VWS, er honderd procent of meer op vooruit gegaan. Terwijl de portier blij moet zijn met een schamele vier procent.

Natuurlijk zien ook de bestuurders van de VSNU wel brood in de berekeningen van dit gerenommeerde bureau. Daarom hebben we een paar weken geleden allemaal een prachtige en nietszeggende folder ontvangen over de vele zegeningen die de Hay-methode ons gaat brengen. Wij moeten daar reuze blij mee zijn, want eindelijk wordt het mogelijk voor ons hoogste management om er een levensstijl op na te gaan houden die bij hun hoge positie past. Eindelijk kunnen onze bestuurders straks echte Grand Cru's bestellen en zijn zij niet meer aangewezen op de wijn van de kruidenier. Het confectiepak kan in de kast blijven, want het maatkostuum lonkt en voor hun intimi misschien wel de P.C. Hooftstraat. Eindelijk kunnen de boys, en het enkele meisje dat door het glazen plafond heen is gebroken, hun netwerk op het golfveld onderhouden en eindelijk kan er eens goed gegeten worden in een tweesterren-restaurant. Want het onderzoeksbureau is wel goed, maar zeker niet gek. Zij zijn de uitvinders van de onderbetaling van de ver boven ons gestelde beambten en zij kennen de verlokkingen van het echte bedrijfsleven. Zij weten ook dat de overheid, net als de voormalige trendvolgers, tegenwoordig marktconform moet werken en dat daar, om in jargon te spreken, een prijskaartje aanhangt. Een prijskaartje dat natuurlijk niet om de nek hangt van gewone medewerkers als de hoogleraar en de docent en al helemaal niet geldt voor de secretaresse en de laborant. Dat is maar goed ook want anders zou het lagere personeel van de universiteit te veel praatjes krijgen en dat is niet goed voor het image van de nieuwe ambtelijke rangen- en standenmaatschappij, dat gebaseerd is op het motto 'hoog, hoger, hay'.

Kees de Hoog

Re:ageer