Wetenschap - 5 december 2002

Column: Geen zuivere koffie

Column: Geen zuivere koffie

Jarenlang is er in Wageningen nogal wat onderzoek verricht naar de invloed van koffie op de gezondheid. De uitkomsten waren weinig spectaculair. Koffie mag, maar niet te veel, en in Wageningen moet het eigenlijk wel Max Havelaar zijn. Aan de maatschappelijke betekenis van het koffiedrinken is echter binnen en buiten de wetenschap weinig aandacht besteed. Wellicht is dit toe te schrijven aan de marginale wetenschappelijke positie van de sociale aspecten van de voeding in Wageningen en misschien ook wel omdat koffiedrinken te gewoon is om te bestuderen. Toch herinner ik me een college van de Utrechtse hoogleraar Thoenes over het koffiekopje. Haarfijn werd uitgelegd hoe machtsposities via het kopje binnen een ministerie bloot gelegd konden worden. De ambtenaar die zijn bezoek een plastic bekertje voorzet, heeft niets te zeggen en kan geen enkel besluit zelfstandig nemen. Het klassieke stenen kopje zonder logo biedt hoop dat het bezoek enig gehoor krijgt, maar veel heeft het niet om het lijf. Beter wordt het als het kopje een logo van het ministerie heeft. De ambtenaar heeft een vertrouwenspositie, omdat hij het kopje, dat in bepaalde kringen een gewild verzamelaarsubject is, niet achterover drukt. Een echte beslisser is deze beambte evenwel niet. De ware bestuurder is te herkennen aan het designkopje van Italiaanse makelij. Met hem kunnen zaken worden gedaan. Er is echter nog wel een laatste handtekening nodig. Deze handtekening wordt alleen gegeven door een bewindspersoon of door zijn hoogste ambtenaren. Hij of zij serveert de koffie in een grootmoederskopje. Het kopje met een gouden rand en met bloemetjes. Alleen daar wordt zuivere koffie geschonken. Nu het College van Bestuur besloten heeft kantines te sluiten is de restauratie van de vertrouwde machtsstructuren in Wageningen voor een deel een feit. Het voetvolk, de studenten, de AIO's en de OIO's zullen hun toevlucht moeten nemen tot gore automaatkoffie. Koffie die voor de test van het Algemeen Dagblad te min is om er maar ??n woord over te schrijven. Het plastic bekertje is het symbool bij uitstek van de academische afhankelijkheid en de ondergeschiktheid. Van een nuttig en informeel gesprek met een docent of promotor in de kantine is na het besluit van het College van Bestuur geen sprake meer. Ook zal de kamertjeszonde toenemen, want aan het verbod op koffiezetapparatuur zal alleen de trotse bezitter van de ALDI-thermosfles zich houden. Dat het kopje weer een ambtelijk statussymbool in Wageningen zal worden is zeker. Veel vreemder is het echter dat door het bestuur niet wordt begrepen dat koffie en natuurlijk ook de verstrekkingen in de kantine de smeerolie van de universiteit zijn. Bij de koffie en de maaltijd worden, net als in gezinnen, conflicten bijgelegd en plannen gesmeed. Conflicten die als ze blijven voortsudderen tonnen gaan kosten en plannen die als ze worden uitgevoerd veel geld kunnen opleveren. Daarom is het heel dom dat er, onder het motto 'er moet geld bij', kantines zijn gesloten. Kennelijk gaat tegenwoordig in Wageningen, net als in Den Haag, 'de baat voor de kost uit' en wordt er daarom in de voormalige kantines geen zuivere koffie meer geschonken. Kees de Hoog

Re:ageer