Wetenschap - 17 januari 2002

Column: Fascistische dieren

Column: Fascistische dieren

Het bedrijven van de taxonomie is niet alleen in universitaire kringen een geliefkoosde bezigheid. Ook schrijvers hebben zich met de biologische classificatie beziggehouden. Rudy Kousbroek hanteerde bijvoorbeeld de aaibaarheidsfactor als een indelingscriterium. De poes scoorde bij hem hoog en de slang laag. Ook onze volksschrijver Gerard Reve bedreef de taxonomie op geheel eigen wijze. Zijn systeem bestond uit het raden van de kerkelijke achtergrond van het dier. Ik meen dat bij hem de ezel en de kat katholiek waren en de hond protestant. Maar ik kan het fout hebben, want het omgekeerde kan natuurlijk ook worden verdedigd. De ezel en de kat zijn eigenzinniger dan de hond en eigenzinnigheid is een kenmerk bij uitstek van de ware calvinist. Althans zo heb ik het geleerd bij de colleges godsdienstsociologie.

Onze huisfilosoof en mijn voormalige fractievoorzitter van het progressief personeel Bart Gremmen heeft daarop in deze krant een boeiende variant bedacht. Al moet gezegd worden dat de Partij van de Arbeid met de kraaiende haan en de Amerikanen met de ezel en de olifant hem zijn voorgegaan. Onze filosoof deelt de dieren in naar politieke voorkeur. Het is nog maar het begin, want hij noemt geen namen. Maar de aanzet is er. Gremmen wijst erop dat 'dieren onderling op een tamelijk fascistische manier met elkaar kunnen omgaan.' Daar heeft hij natuurlijk volkomen gelijk in, want als je bijvoorbeeld ziet hoe hamsters met elkaar omgaan, dan is dat niet te geloven en dan zwijg ik nog maar over de Vlaamse gaai en zijn kornuiten.

Ik ben er zeker van dat Bart te bescheiden is. Niet alleen fascisten bevolken het dierenrijk, maar ook anarchisten, terroristen, fundamentalisten, trotskisten, mao?sten en crypto-communisten en heel misschien ook wel aanhangers van Leefbaar Nederland. Juist daarom moeten we, zoals Paul Cliteur wel wil, niet alle dieren rechten geven. Er zit eenvoudigweg teveel tuig onder de dieren. Fatsoenlijke liberalen, christen- en sociaal-democraten zijn alleen nog op de boerderij en in reservaten te vinden. Alleen in de diergaarde tref je soms nog een enkele pacifist of een socialistisch groen dier aan. Voor de rest is het huilen met de pet op. Daarom hoeft de directeur van het centrum methodische ethiek en technology assessment ook de parkwachters niet meer te voorzien van wenken en tips over het helpen van zieke dieren. Het is helemaal geen goede gedragslijn voor parkwachters om zieke dieren niet op te zoeken en hen alleen te helpen als je ze tegenkomt. Dat leidt maar tot scholastiek, daar hebben we niets aan. Want als een parkwachter een ziek dier door een verrekijker gadeslaat, mag hij dan daadwerkelijk het dier ontmoeten? En als het zieke dier uit zichzelf naar de boswachter toekomt, is dat dan een ontmoeting of is er wel degelijk sprake van opzoeken? Is een ontmoeting wel geldig als de parkwachter buiten diensttijd een ziek dier in het reservaat tegenkomt? Daarom ligt een andere oplossing voor de hand. Geef alleen die dieren rechten die aanhangers zijn van een correcte politieke stroming. Aan Bart en zijn centrum de taak om met namen te komen.

Kees de Hoog

Re:ageer