Wetenschap - 24 oktober 2002

Column: Een nachtmerrie

Column: Een nachtmerrie

Mevrouw drs. A. Nijs is een vrouw van deze tijd. Want de huidige demissionaire staatssecretaris Onderwijs heeft niet alleen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam economie gestudeerd, maar zij heeft ook een MBA-diploma gehaald aan de London Business School. En dat is nog lang niet alles, want Annette Nijs is een jaar lang voorzitter geweest van de JOVD, een club van ouwelijke jongeren die het liberale gedachtegoed tracht uit te dragen. En zij heeft voor de Shell in Oman, Engeland en op de Filippijnen gewerkt. Dat waren geen gewone banen, maar heel bijzonder banen. Dat waren banen ver boven het glazen plafond. Een plafond, waar bejaarde feministen met een gestagneerde en gemankeerde loopbaan, al jarenlang over zeuren en zeveren. Daarom mag drs. A. Nijs in haar curriculum haar banen bij de Koninklijke met hoofdletters schrijven. Ze was daar Business Auditor en daarna Senior Business Auditor, om vervolgens via Corporate Accountant, General Manager en e-Commerce Manager te worden. Op zo'n staatssecretaris zat het hoger onderwijs in Nederland te wachten. Een bewindsvrouw met daadkracht, een vrouw met visie, kortom een moderne vrouw van deze wereld.

Maar er zijn twijfels. Is de huidige staatssecretaris niet te lang in het verre buitenland geweest om in Zoetermeer te glori?ren? Had de bewindsvrouw geen inburgeringscursus moeten volgen? Hebben de hooggeleerden van de MBA-cursus in Londen wel aan deze politica verteld dat universiteiten en hogescholen andere doelstellingen hebben dan multinationale ondernemingen, die olie of margarine verkopen? Of - om in Wageningse termen te spreken - hebben we niet te maken met een olieboerin die stokoude koeien uit de sloot haalt? De belasting voor academici staat, net als in de jaren zeventig, weer op de rol. De studiefinanciering moet, zoals dat in Haags jargon heet, worden heroverwogen. De hogescholen en universiteiten moeten nu al bezuinigen, maar als straks de staatssecretaris is uitgedacht gaat het mes er veel dieper in. Dan komen de jaren tachtig terug met die vreemde gedachten over krimp en groei. Want op het ministerie van OCW vinden ze geld oneindig veel belangrijker dan cultuur. Daarom zegt mevrouw de staatssecretaris, net als toen, dat er in Nederland veel te veel faculteiten, subfaculteiten en afstudeerrichtingen zijn. Ze heeft al een schot voor de boeg gegeven. In haar ogen is het pure verspilling dat psychologie op vele universiteiten wordt onderwezen. Twee hooguit drie opleidingen zijn volgens haar voldoende. Het hoger onderwijs kent honderden specialisaties. Weg ermee. Deze academische diversiteit en pluriformiteit is volgens mevrouw drs. A. Nijs ronduit belachelijk. Kijk naar het bedrijfsleven. De Unilever stoot toch ook tientallen merkartikelen af? De Shell beperkt zich toch meer en meer tot die ene core business. Samenvoegen, afstoten en concentreren vormen de ingredi?nten voor de nachtmerrie die het hoger onderwijs binnenkort te wachten staat. Als klap op de vuurpijl mogen de universiteiten en de hogescholen, die volgens de Zoetermeerse mores tegenwoordig zeer zelfstandig zijn, zelf de kastanjes uit het vuur halen. Want echte 'top dogs', zoals mevrouw drs. A. Nijs, laten het vuile werk over aan het voetvolk der bestuurders van de VSNU en de HBO-raad.

Kees de Hoog

Re:ageer