Wetenschap - 14 maart 2002

Column: Anticyclisch

Column: Anticyclisch

Mijn schoonvader zei het al: je moet anticyclisch denken. En hij kon het weten. Hij was boer, met een voor die regio gangbaar gemengd bedrijf. Dit hield onder andere in dat hij koeien en varkens hield en aardappelen teelde. En juist die aardappelen, daar refereerde hij aan. Want, zo zei hij, als het een goed aardappeljaar is geweest, met hoge prijzen, dan gaat het volgende jaar iedereen aardappelen telen. En dan kelderen de prijzen. Dat moet je dus niet doen: je moet juist aardappelen telen na een slecht aardappeljaar. Anticyclisch denken.

De landbouw zit vol met cycli. Een van de bekendste cycli dankt juist zijn naam aan de landbouw. De varkenscyclus staat symbool voor het op en neer golvende karakter van de landbouwproductie. Ga maar na: klimaat en weer, dierziekten, prijzen, alles is cyclisch. En, op een grotere tijdsas, ook de sturing van de landbouw. Eerst beheersen, dan weer loslaten. Uniformiteit is uit; nu wordt diversiteit gepropageerd. Na decennia van productgerichtheid staat de positie van de boerderij in de gemeenschap met landschap, milieu en zorg weer in the picture. Alles komt terug.

Ook aan Wageningen UR zijn we bekend met dit verschijnsel. Studierichtingen komen en gaan. Vakgebieden: alles wat wordt weggesneden, komt weer terug. En ook nu is het weer raak: na een periode waarin alle onderzoek in onderzoeksscholen werd geconcentreerd, wordt nu geroepen om integratie. Na de grote b?ta-gammasegregatie is het blijkbaar weer tijd om van elkaar te houden. Van Woerkum roept om gezamenlijk onderzoek, wat natuurlijk niet los staat van het feit dat het ministerie van LNV besloten heeft om juist ge?ntegreerd onderzoek te financieren. Hadden we eerder moeten zien aankomen. Een beetje te laat dus, die Van Woerkum. Mijn schoonvader zei het al: je moet anticyclisch denken.

Dit betekent natuurlijk wel, dat je je even los moet maken van alle hypes. Beleeft de biologische landbouw hoogtijdagen met een hoog troetelgehalte bij Albert Heijn, toenemende verkoop en wie weet wat voor regering we straks krijgen en dus ook nog eens politieke steun? Niet op inspringen! Ga gangbaar. Is gamma de trend bij LNV? Of gamma-b?ta-integratie? Ga dan voor een harde b?ta-aanpak. Is biotech uit de gratie? Juist in investeren dus. Gaan voor die genen. Tegen de tijd dat ze nodig zijn, ben jij een van de weinigen die kan leveren. Wordt alles geconcentreerd in kenniseenheden (het woord alleen al...)? Zorg dat je ergens apart in een hoekje terecht kunt komen. Neemt het aantal studenten drastisch af en worden studentenflats gesloopt? Investeer in studentenkamers. Het zal je goed gaan.

Mijn schoonvader is er in ieder geval niet minder van geworden. Hij bouwde een kleinschalig bedrijf uit tot een flinke onderneming. Verkocht keurig op tijd, zodat varkenspest en ammoniakwet aan zijn neus voorbij gingen. Nu brengt hij zijn tijd door met golfen. Voorlopig blijft dat dus nog wel even lopen (een hele geruststelling voor Renkum lijkt me). Als hij daar mee ophoudt, zal ik het u melden.

Ik denk dat ik me maar eens inschrijf voor een b?ta-cursus gangbare landbouw. Weet er iemand nog een studentenhuis te koop?

Egbert Lev

Re:ageer