Wetenschap - 25 april 2017

Claassens wijst bacterie nieuwe weg

tekst:
Roelof Kleis

Microbioloog Nico Claassens heeft een Rubicon-beurs in de wacht gesleept. Hij gaat aan het Max Panck Institute for Molecular Phsysiology in Potsdam bacteriën nieuwe trucjes leren.

(Foto: Phelim Hoey)
Claassens is vorige maand gepromoveerd op een studie naar het inbouwen van fotosystemen in E. colibacteriën. Genetisch knippen en plakken dus. Met die bezigheid, de synthetisch biologie, gaat hij de komende twee jaar ook in Potsdam aan de slag. Maar ditmaal niet met de modelbacterie E. coli, maar met Cupriavidus necator. Hij wil nieuwe routes inbouwen, waarlangs de bacterie waterstof en kooldioxide efficiënt omzet in allerlei chemisch interessante producten.

Knallgasbacterie
Cupriavidus necator - of Knallgasbacterie, zoals de oosterburen hem noemen - kan van nature waterstof gebruiken als energiebron en CO2 als koolstofbron. Maar erg efficiënt gaat dat niet, zegt Claassens. Hij denkt dat dat beter kan. ‘We denken dat we betere routes kunnen ontwerpen, die nog niet in de natuur voorkomen’, legt hij uit. Claassens wil met evolutionaire experimenten de bacterie vervolgens ‘leren’ die nieuwe routes te gebruiken. ‘Want we kunnen die metabole routes wel ontwerpen, maar we zijn er niet zo goed in om ze ook efficiënt in te bouwen in de bacterie.’

Het is een combinatie van sleutelen en evolutie
Nico Claassens

Dat mag de bacterie daarom zelf doen. Claassens gaat de juiste enzymen genetisch inbouwen en sluit tegelijk de oude metabole CO2-fixatieroute uit. Rechttoe rechtaan evolutie moet vervolgens bacteriën opleveren die de nieuwe route ‘ontdekken’. ‘We geven ze dus eigenlijk een duwtje in de goede richting. Het is een combinatie van sleutelen en evolutie. En als het lukt, kunnen we in potentie uit waterstof en CO2 allerlei waardevolle chemicaliën en brandstoffen maken, als alternatief voor fossiele brandstoffen en biobrandstoffen uit landbouwgewassen.’

Rubicon
Claassens is een van de 22 gelukkigen die deze ronde een Rubicon hebben gekregen van de NWO. Rubicons zijn bedoeld om pas gepromoveerde onderzoekers een of twee jaar in het buitenland te laten werken. In totaal dongen in deze ronde 78 onderzoekers (45 mannen, 33 vrouwen) mee naar een beurs. Van hen kregen 22 personen (9 mannen en 13 vrouwen) een Rubicon. Bij de twee eerdere rondes in 2016 was de verhouding minder scheef. In totaal werden afgelopen jaar 65 Rubicon-beurzen verdeeld, gelijkelijk verdeeld over mannen en vrouwen.


Re:ageer