Wetenschap - 14 september 2010

Chip gaat infectie sneller opsporen

tekst:
Astrid Smit

Medici, chemici en ingenieurs gaan een chip ontwikkelen waarmee de boosdoener van een infectieziekte binnen een paar minuten is te identificeren.

dna_chips.jpg
Wie een ernstige longinfectie heeft opgedaan, verkeert lange tijd in onzekerheid. Een laboratorium doet er dagen over om de identiteit van de ziekteverwekker te achterhalen. Als de patiënt in acuut gevaar verkeert, schrijft een arts een antibioticumkuur voor zonder dat hij weet waarmee de patiënt is besmet.
Paar minuten
Maar daar komt verandering in, hoopt Han Zuilhof, hoogleraar organische chemie aan de Wageningen Universiteit. Onder zijn leiding gaat een consortium van medici, chemici en ingenieurs ondermeer een chip ontwikkelen waarmee de ziekteverwekker in een paar minuten is te detecteren. In totaal is 8,5 miljoen voor dit Nanomedicine project uitgetrokken. Dit geld is afkomstig uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES).
RNA
De chip zal onder andere messenger-RNA van afweercellen in kaart brengen. Dit zijn kleine moleculen die 'verraden' tegen welke indringer de afweercellen van de patiënt zich verdedigen. De chip kan in principe duizenden RNA-moleculen tegelijk identificeren. De code van het RNA geeft aan wat de aard van de indringer is. 'Met behulp van zo'n chip is een veel adequatere behandeling mogelijk', aldus Zuilhof. 'De detectie is snel en de arts weet direct welk antibioticum hij van de plank moet halen.'
Sputum
Voordat het zover is zal het consortium - bestaande uit academische onderzoekers en bedrijven - diverse problemen moeten oplossen: Hoe het sputum of serum van de patiënt efficiënt door de microkanaaltjes van de chip is te leiden, welke moleculen op de chip precies moeten worden ingevangen en hoe de hardware van de chip chemisch is te koppelen aan de bioreceptoren die de moleculen invangen. Het meest lastige aan dit project is de integratie van alle te ontwikkelen kennis tot een chip waarmee een arts uit de voeten kan, aldus Zuilhof. 'We beogen over vier jaar, wanneer de financiering ten einde loopt, de belangrijkste onderdelen klaar te hebben. Dan zouden de bedrijven die participeren in het consortium de chip kunnen afmaken.'

Re:ageer